Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku — to nic nie kosztuje! Wpisz KRS 00000 70056 i nazwę fundacji Wolne Lektury do deklaracji podatkowej. Masz czas tylko do końca kwietnia :)

Immanuel Kant, Krytyka czystego rozumu

Pobieranie e-booka

Wybierz wersję dla siebie:

.pdf

Jeśli planujesz wydruk albo lekturę na urządzeniu mobilnym bez dodatkowych aplikacji.

.epub

Uniwersalny format e-booków, obsługiwany przez większość czytników sprzętowych i aplikacji na urządzenia mobilne.

.mobi

Natywny format dla czytnika Amazon Kindle.

Krytyka czystego rozumu (wyd. I 1781, wyd. II rozszerzone 1787, wyd. pol. 1904) jest pierwszą z trzech prac, obok Krytyki praktycznego rozumu (1788, wyd. pol. 1911) i Krytyki władzy sądzenia (1791, wyd. pol. 1964), które prezentują krytyczną filozofię Kanta, poddając analizie filozoficzne podstawy ludzkiego poznania i stanowią podwaliny klasycznej filozofii niemieckiej.

Krytyka czystego rozumu przynosi m.in. podważenie teologicznych dowodów Tomasza z Akwinu o istnieniu Boga, przesuwając idee Boga, wolności i nieśmiertelności ze świata zjawisk do dziedziny „rzeczy samych w sobie” (noumenów) — z zasady niepoznawalnych i istniejących poza świadomością. Temu zapewne książka ta zawdzięcza umieszczenie na Indeksie ksiąg zakazanych (w 1827 r.). W epoce cyfryzacji istnienie indeksu nie ma racji bytu, każdy więc może zapoznać się z subtelnością umysłu filozofa z Królewca.

Przekład Piotra Chmielowskiego przynosi dodatkową wartość: we wstępie i przypiskach tłumacz odwołuje się do przemyśleń i terminów polskiego filozofa, Bronisława Trentowskiego. Dzięki temu można się przekonać, czemu nie mógł zyskać poczytności dorobek tego myśliciela, który na swe nieszczęście poddał swój warsztat wpływom i obróbce językowej poety romantycznego Zygmunta Krasińskiego.

Spis treści:

    Od redaktora „Biblioteki filozoficznej”
  1. Kilka słów o Krytyce czystego rozumu
  2. Przedmowa do pierwszego wydania z r. 1781
  3. Przedmowa do drugiego wydania z r. 1787
  4. Wstęp
  5. I. Transcendentalna nauka o pierwiastkach poznania
    1. Transcendentalnej nauki o pierwiastkach poznania część pierwsza. Estetyka transcendentalna
    2. Estetyki transcendentalnej rozdział pierwszy. O przestrzeni
    3. Estetyki transcendentalnej rozdział drugi. O czasie
  6. Transcendentalnej nauki o pierwiastkach poznania część druga. Logika transcendentalna
    1. Wstęp. Idea Logiki transcendentalnej
    2. Logiki transcendentalnej dział pierwszy. Analityka transcendentalna
  7. Analityki transcendentalnej księga pierwsza. Analityka pojęć
  8. Analityki pojęć oddział pierwszy. O wskazówce do odkrycia wszelkich czystych pojęć rozsądkowych
    1. Wskazówki transcendentalnej do odkrycia wszystkich czystych pojęć rozsądkowych rozdział pierwszy. O logicznym użyciu rozsądku w ogóle
    2. Wskazówki do odkrycia wszystkich czystych pojęć rozsądkowych rozdział drugi
    3. Wskazówki do odkrycia wszystkich czystych pojęć rozsądkowych rozdział trzeci
  9. Analityki transcendentalnej oddział drugi. O wywodzie czystych pojęć rozsądkowych
    1. Rozdział pierwszy
    2. Wywodu czystych pojęć rozsądkowych rozdział drugi. Wywód transcendentalny czystych pojęć rozsądkowych
  10. Analityki transcendentalnej księga druga. Analityka zasad
    1. Wstęp. O rozwadze transcendentalnej w ogóle
    2. Transcendentalnej nauki rozwagi (czyli Analityki zasad) oddział pierwszy. O schematyzmie czystych pojęć rozsądkowych
    3. Transcendentalnej nauki rozwagi (czyli Analityki zasad) oddział drugi. Systemat wszystkich zasad czystego rozsądku
    4. Odparcie idealizmu
    5. Transcendentalnej nauki rozwagi (czyli Analityki Zasad) oddział trzeci. O podstawie rozróżniania wszystkich przedmiotów w ogóle na Phaenomena i Noumena
    6. DODATEK
  11. Logiki transcendentalnej dział drugi. Dialektyka transcendentalna
    1. Wstęp
  12. Dialektyki transcendentalnej księga pierwsza. O pojęciach czystego rozumu
    1. Pierwszej księgi dialektyki transcendentalnej rozdział pierwszy. O ideach w ogóle.
    2. Pierwszej księgi dialektyki transcendentalnej rozdział drugi. O ideach transcendentalnych
    3. Pierwszej księgi dialektyki transcendentalnej rozdział trzeci. Systemat idei transcendentalnych
  13. Dialektyki transcendentalnej księga druga. O dialektycznych wnioskach czystego rozumu
    1. Drugiej księgi dialektyki transcendentalnej oddział pierwszy. O paralogizmach czystego rozumu
    2. Drugiej księgi Dialektyki transcendentalnej oddział drugi. Antynomia czystego rozumu
    3. Antynomii czystego rozumu rozdział pierwszy. Systemat idei kosmologicznych
    4. Antynomii czystego rozumu rozdział drugi. Antytetyka czystego rozumu
    5. Antynomii czystego rozumu rozdział trzeci. O interesie rozumu przy tym jego sporze
    6. Antynomii czystego rozumu rozdział czwarty. O zagadnieniach transcendentalnych czystego rozumu, o ile one wręcz muszą mieć rozwiązanie
    7. Antynomii czystego rozumu rozdział piąty. Sceptyczne przedstawienie pytań kosmologicznych poprzez wszystkie cztery transcendentalne idee
    8. Antynomii czystego rozumu rozdział szósty. Idealizm transcendentalny jako klucz do rozwiązania dialektyki kosmologicznej
    9. Antynomii czystego rozumu rozdział siódmy. Krytyczne rozstrzygnięcie kosmologicznego sporu rozumu z samym sobą
    10. Antynomii czystego rozumu rozdział ósmy. Kierownicza zasada czystego rozumu ze względu na idee kosmologiczne
    11. Antynomii czystego rozumu rozdział dziewiąty. O empirycznym zastosowaniu kierowniczej zasady rozumu co do wszystkich idei kosmologicznych
  14. Drugiej księgi dialektyki transcendentalnej oddział trzeci. Ideał czystego rozumu
    1. Rozdział pierwszy. O ideale w ogóle
    2. Oddziału trzeciego rozdział drugi. O ideale transcendentalnym (Prototypon transscendentale)
    3. Trzeciego oddziału rozdział trzeci. O dowodach rozumu spekulatywnego, skłaniających do wnioskowania o istnienia najwyższego jestestwa
    4. Trzeciego oddziału rozdział czwarty. O niemożliwości ontologicznego dowodu na istnienie Boga
    5. Trzeciego oddziału rozdział piąty. O niemożliwości kosmologicznego dowodu na istnienie Boga
    6. Trzeciego oddziału rozdział szósty. O niemożliwości dowodu fizyczno-teologicznego
    7. Trzeciego oddziału rozdział siódmy. Krytyka wszelkiej teologii, opartej na spekulatywnych zasadach rozumu
  15. II. Transcendentalna nauka o metodzie
    1. Transcendentalnej nauki o metodzie oddział pierwszy. Karność czystego rozumu
    2. Transcendentalnej nauki o metodzie oddział drugi. Kanon czystego rozumu
    3. Transcendentalnej nauki o metodzie oddział trzeci. Architektonika czystego rozumu
    4. Transcendentalnej nauki o metodzie oddział czwarty. Dzieje czystego rozumu
  16. Dodatek. Dwa dłuższe teksty z I wydania Krytyki
    1. I. Wywodu czystych pojęć rozsądkowych rozdział drugi. O apriorycznych podstawach możliwości doświadczenia
    2. Wywodu czystych pojęć rozsądkowych rozdział trzeci. O stosunku rozsądku do przedmiotów w ogóle i o możliwości poznania ich a priori
    3. II. [Paralogizmy]

Ta książka jest dostępna dla tysięcy dzieciaków dzięki darowiznom od osób takich jak Ty!

Dorzuć się!

O autorze

Immanuel Kant
aut. nieznane, być może Elisabeth von Stägemann, domena publiczna, Wikimedia Commons

Immanuel Kant

Ur.
22 kwietnia 1724 w Królewcu
Zm.
12 lutego 1804 w Królewcu
Najważniejsze dzieła:
Krytyka czystego rozumu (1781), Prolegomena do wszelkiej przyszłej metafizyki (1783), Uzasadnienie metafizyki moralności (1785), Krytyka praktycznego rozumu (1788), Krytyka władzy sądzenia (1790), Religia w obrębie samego rozumu (1793), O wiecznym pokoju (1795)

Filozof niemiecki okresu oświecenia. Przez całe życie był związany z Królewcem (daw. Königsberg, dziś: Kaliningrad), gdzie urodził się w mieszczańskiej rodzinie rzemieślniczej, dopełnił swojej edukacji (w Collegium Fridericianum i podczas studiów na wydziale filozofii), a następnie przez całe życie pracował, początkowo jako nauczyciel domowy, a ostatecznie jako profesor logiki i metafizyki na Uniwersytecie Królewieckim. Twórca transcendentalnego idealizmu, zwanego też krytycyzmem teoriopoznawczym; zajmował się teorią poznania, etyką oraz estetyką.
Zniósł opozycję między racjonalizmem a empiryzmem. Interesowała go analiza poznania w ogóle, nie zaś przebiegu i treści aktów poznawczych. Podzielił sądy na analityczne i syntetyczne oraz aprioryczne i aposterioryczne, np. istnienie sądów syntetycznych a priori wskazywał w matematyce i (części) przyrodniczych i uzasadniał je obecnością w podmiocie poznającym apriorycznych form oglądu (czasu i przestrzeni) oraz kategorii intelektu (takich jak: przyczyna, skutek i in.), które razem stanowią idee konstytutywne, organizują materiał poznawczy i współtworzą doświadczenie poznawcze. Kant wskazał, że poznawalne są zjawiska, będące przejawami niepoznawalnych ,,rzeczy samych w sobie"; granicami wszelkiego poznania są niepoznawalne idee regulatywne rozumu, zakwestionował możliwość naukowego uprawiania metafizyki. W zakresie etyki wprowadził pojęcie apriorycznego imperatywu kategorycznego, nakazującego przestrzeganie surowego rygoru moralnego, jednocześnie wskazując na człowieka jako twórcę norm moralnych (,,Niebo gwiaździste nade mną, a prawo moralne we mnie").