Mickiewicz, Adam Pani Twardowska http://www.wolnelektury.pl/lektura/ballady-i-romanse Sekuła, Aleksandra Kallenbach, Józef Sutkowska, Olga Fundacja Nowoczesna Polska Romantyzm Liryka Ballada Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN. http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/ballady-i-romanse-pani-twardowska http://www.polona.pl/Content/2222 Adam Mickiewicz, Poezje, tom 1 (Wiersze młodzieńcze - Ballady i romanse - Wiersze do r. 1824), wyd. 2 zwiększone, Krakowska Spółdzielnia Wydawnicza, Kraków 1922 Domena publiczna - Adam Mickiewicz zm. 1855 1855 xml text text 2007-09-06 SP2 pol http://redakcja.wolnelektury.pl/media/dynamic/cover/image/1193.jpg Takashi(aes256)@Flickr, CC BY-SA 2.0 http://redakcja.wolnelektury.pl/cover/image/1193 Adam Mickiewicz Ballady i romanse Pani Twardowska PijaństwoJedzą, piją, lulki palą,/ Tańce, hulanka, swawola;/ Ledwie karczmy nie rozwalą,/ Cha, cha! chi, chi! hejże! hola! Twardowski siadł w końcu stoła,/ Podparł się w boki jak basza:/ ,,Hulaj dusza! hulaj!" woła,/ Śmieszy, tumani, przestrasza. CzaryŻołnierzowi, co grał zucha,/ Wszystkich łajełajać --- strofować, ganić. i potrąca,/ Świsnął szablą koło ucha:/ Już z żołnierza masz zająca. Na patronapatron --- adwokat. z trybunału,/ Co milczkiem wypróżniał rondel,/ Zadzwonił kieskąkieska --- woreczek z pieniędzmi., pomału:/ Z patrona robi się kondelkondel --- kundel, pies.. AlkoholSzewcuSzewcu --- dziś: Szewcowi. w nos wyciął trzy szczutki,/ Do łba przymknął trzy rureczki,/ Cmoknął: cmok! i gdańskiej wódki/ Wytoczył ze łba pół beczki. DiabełWtem, gdy wódkę pił z kielicha,/ Kielich zaświstał, zazgrzytał;/ Patrzy na dno: --- ,,Co u licha?/ Po coś tu, kumie, zawitał?" Diablik to był w wódce na dnie:/ Istny Niemiec, sztuczka kusa;/ Skłonił się gościom układnie,/ Zdjął kapelusz i dał susa. Z kielicha aż na podłogę/ Pada, rośnie na dwa łokcie,/ Nos jak haczyk, kurzą nogę,/ I krogulcze ma paznokcie. ,,A, Twardowski... witam bracie!"/ To mówiąc, bieży obcesemobcesem --- natrętnie, zuchwale.:/ ,,Cóż to, czyliż mię nie znacie?/ Jestem Mefistofelesem. Wszak ze mnąś na Łysej Górze/ Robił o duszę zapisy:/ CyrografCyrograf --- własnoręcznie spisany dokument zawierający zobowiazanie, tekst umowy itp. (zwłaszcza z diabłem); dziś używane żartobliwie. na byczej skórze/ Podpisałeś ty, i bisy. Miały słuchać twego rymu;/ Ty, jak dwa lata przebiegą,/ Miałeś pojechać do Rzymu,/ By cię tam porwać jak swego. Już i siedem lat uciekło,/ Cyrograf nadal nie służy:/ Ty, czarami dręcząc piekło,/ Ani myślisz o podróży. Ale zemsta, choć leniwa,/ Nagnała cię w nasze sieci:/ Ta karczma Rzym się nazywa.../ Kładę areszt na waszeci". SzlachcicTwardowski ku drzwiom się kwapił/ Na takie dictum acerbumdictum acerbum (łac.) --- przykre powiedzenie.;/ Diabeł za kontusz ułapił:/ ,,A gdzie jest nobile verbumnobile verbum (łac.) --- słowo szlacheckie (którego trzeba dotrzymać pod groźbą utraty honoru)..?" Co tu począć? kusa rada,/ Przyjdzie już nałożyć głową.../ Twardowski na koncept wpada/ I zadaje trudność nową. Czary, Diabeł,,Patrz w kontrakt, Mefistofilu,/ Tam warunki takie stoją:/ Po latach tylu a tylu,/ Gdy przyjdziesz brać duszę moją, Będę miał prawo trzy razy/ Zaprząc ciebie do roboty,/ A ty najtwardsze rozkazy,/ Musisz spełnić co do joty. Patrz, oto jest karczmy godło,/ Koń malowany na płótnie;/ Ja chcę mu wskoczyć na siodło,/ A koń niech z kopyta utnie. Skręć mi przy tem biczyk z piasku,/ Żebym miał czem konia chłostać;/ I wymuruj gmach w tym lasku,/ Bym miał gdzie na popas zostać. Gmach będzie z ziarnek orzecha,/ Wysoki pod szczyt KrępakuKrępak --- (Krempak lub Krapak) nazwa używana dawniej na określenie szczytu Łomnicy (2634 m), ale także Karpat lub Tatr.,/ Z bród żydowskich ma być strzecha,/ Pobita nasieniem z maku. Patrz, oto na miarę ćwieczek,/ Cal gruby, długi trzy cale:/ W każde z makowych ziareczek/ Wbij mnie takie trzy bretnalebretnal (z niem. Brettnagel) --- duży gwóźdź do przybijania desek.". Mefistofil duchem skoczy,/ Konia czyści, karmi, poi,/ Potem bicz z piasku utoczy,/ I już w gotowości stoi. Twardowski dosiadł biegusa,/ Probuje podskoków, zwrotów,/ Stępa, galopuje, kłusa ---/ Patrzy, aż i gmach już gotów. Diabeł,,No! wygrałeś panie bisie,/ Lecz druga rzecz nie skończona:/ Trzeba skąpać się w tej misie ---/ A to jest woda święcona". Diabeł kurczy się i krztusi,/ Aż zimny pot na nim bije:/ Lecz pan każe, sługa musi,/ Skąpał się biedak po szyję. Wyleciał potem jak z procy,/ Otrząsł się, dbrum! parsknął raźnie:/ ,,Teraz jużeś w naszej mocy,/ Najgorętsząm odbył łaźnię". Kobieta, Diabeł, Żona,,Jeszcze jedno, będzie kwita:/ Zaraz pęknie moc czartowska! ---/ Patrzaj, oto jest kobiéta,/ Moja żoneczka, Twardowska. Ja na rok u Belzebuba/ Przyjmę za ciebie mieszkanie;/ Niech przez ten rok moja luba/ Z tobą jak z mężem zostanie. Przysiąż jej miłość, szacunek,/ I posłuszeństwo bez granic;/ Złamiesz choć jeden warunek,/ Już cała ugoda na nic". Diabeł do niego pół ucha,/ Pół oka zwrócił do samkisamka --- samica, tu żartobliwie o pani Twardowskiej.,/ Niby patrzy, niby słucha ---/ Tymczasem już blisko klamki. Gdy mu Twardowski dokucza,/ Od drzwi, od okien odpycha,/ Czmychnąwszy dziurką od klucza,/ Dotąd, jak czmycha, tak czmycha.