Elżbieta Drużbacka

Na piękność Narcyssa, uciekającego od miłości Nimfy Echo nazwane

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Na piękność Narcyssa, uciekającego od miłości Nimfy Echo nazwane

1. Strona tytułowa

2. Spis treści

3. Początek utworu

4. Przypisy

5. Wesprzyj Wolne Lektury

6. Strona redakcyjna

Na piękność Narcyssa, uciekającego od miłości Nimfy Echo nazwane

Darmo zaczynasz wojnę z miłością, Narcyssie,

Darmo się z nią potykasz[1] w stalowym kiryssie[2],

Darmo ufasz w orężu, w trójgraniastą szpadę,

Gdyć nagie dziecko wziąć ją potrafi przez zdradę;

Wnet jedna strzałka

Zwojuje śmiałka.

Uciekaj w skały, puszcze, w knieje, lasy ciemne,

Uznasz, że w twem myślistwie uciechy daremne;

Pójdzie miłość za tobą i tam ci dokuczy,

Zganić pychę, jak jej masz hołdować, nauczy.

Porzuć zwierzynę,

Kochaj dziewczynę.

Pokaż mi Bohatyra, którego w tem męztwie[3]

By nad nim miłość tryumf nie wzięła w zwycięztwie[4].

Każda broń z twardej stali wykowana[5] pryśnie,

Przez pancerze, szyszaki, snadno[6] się przeciśnie.

Marsa roboty

Zmieni w zaloty.

Przez mury, bramy, szańce, przez okopy, mosty,

Miłość ma wolny przystęp i gościniec prosty.

Jeszcze taka forteca w naturze nie była,

Której by miłość swoją sztuką nie dobyła.

Architekt za nic

Uchodzi z granic.

W głuchych jaskiniach znajdzie miłość Eremitę[7],

Zapuści w zimny krzemień, w iskrze ognie skryte,

I ten, co go dopiero trącano krzesiwem,

Staje się rozgorzałem w płomieniu łuczywem.

Aż kości święte

W popiół rozdęte.

Kryje się miłość rada w spuszczone kaptury,

Gdzie chcąc być niepoznana, w skromności postury

Przybiera swoję[8] postać, wnet jak się rozrucha[9]

Podnieść radzi kaptura i pocieszyć ducha;

Pozwoli oku

Zarwać widoku.

Darmo Westalskie panny[10] wota czynią mocne

Odprawiać pilne straże i dzienne, i nocne;

Bo gdy sen naturalny, której zpląta[11] oczy,

Z bliskiego ognia często rada iskra skoczy,

Aż łamie wiarę

Gani ofiarę.

Miłość śliczne purpury, co je wstyd farbuje

I czym się czystość zdobi, tak zmaże, zgluzuie,

Że potem żaden malarz glansu ni poloru,

Nie potrafi przywrócić własności koloru;

Opełzły farby

Bo w wstydzie karby.

Bywa miłość w ogródku obwiedzionym płotem

Złotej ligi małżeńskiej, choć jej to nic po tem,

Bozkie psować wyroki; lecz ta gospodyni

W gruntownym ogrodzeniu skryte dziury czyni,

Zkąd[12] wielkie szkody

W jarzynie młody[13].

Rozgrzeje miłość i tych, co je wiek zgrzybiały

Z ciepła naturalnego odmienił w śnieg biały,

Trudnej dokaże sztuki, jeźli[14] w zgniłym próchnie

Ognia mniej, dymu więcej znajdzie, gdy weń dmuchnie;

Bies się ucieszy

Gdy stary zgrzeszy.

Otoż masz jawny dowód Narcyssie zuchwały,

Że miłości w daninie hołduje świat cały;

Czują ludzie, czuje zwierz, czuje to co żyje,

Moc pani, z której władzy nikt się nie wybije.

Porzuć upory

Zażyi[15] pokory.

Idź tam życzę, gdzie Echo swym cię prosi głosem,

Często instynkt prowadzi za fortuny losem

Tych, co za wolą nieba i za ludzką radą

Chodzą i swego szczęścia w nich nadzieję kładą;

Kto się tak rządzi

Nigdy nie zbłądzi.

Lecz kto zuchwale stąpa, górą nosi oczy,

Wpadnie w dół lub się w wodzie głębokiej omoczy,

Jak Narcyss wzgardził Nimfę, a do źródła kwapił,

Z łez własnych trunku zażył i śmierci się napił.

Zkończył[16] ze wstydem

Wojnę z Kupidem.

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą: wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.

KRS: 0000070056

Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury

Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. potykać się — walczyć, stawać do pojedynku. [przypis edytorski]

2. kirys — pancerz chroniący tułów; tu w pisowni starop. z podwojonym s. [przypis edytorski]

3. męztwie — dziś popr. forma ubezdźwięczniona: męstwie. [przypis edytorski]

4. zwycięztwie — dziś popr. forma ubezdźwięczniona: zwycięstwie. [przypis edytorski]

5. wykowany (daw.) — wykuty; por. kowal. [przypis edytorski]

6. snadno (daw.) — łatwo. [przypis edytorski]

7. eremita — pustelnik. [przypis edytorski]

8. swoję — dziś popr.: swoją. [przypis edytorski]

9. rozruchać się — dziś popr.: rozruszać się; por. ruch. [przypis edytorski]

10. westalskie panny — westalki; dziewice-kapłanki bogini Westy. [przypis edytorski]

11. zpląta — dziś popr.: splącze. [przypis edytorski]

12. zkąd — dziś popr. forma ubezdźwięczniona: skąd. [przypis edytorski]

13. w (...) młody — dziś popr.: w młodej. [przypis edytorski]

14. jeźli — dziś popr. forma ubezdźwięczniona: jeśli. [przypis edytorski]

15. zażyi — dziś popr.: zażyj. [przypis edytorski]

16. zkończył — dziś popr. forma ubezdźwięczniona: skończył. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:

Fundacja Wolne Lektury

KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.

Ten utwór jest w domenie publicznej.

Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.

Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/druzbacka-wiersze-swiatowe-na-pieknosc-narcyssa

Tekst opracowany na podstawie: Poezye Elżbiety Drużbackiej, Tomik I, Lipsk, u Breitkopf et Haertel, 1837 ([s.l. : s.n.])

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Ołtusek, Aleksandra Sekuła.

Okładka na podstawie: marc cornelis, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.