Bruno Jasieński

Śmierć Pana Premiera

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Śmierć Pana Premiera

1. Strona tytułowa

2. Spis treści

3. Początek utworu

4. Wesprzyj Wolne Lektury

5. Strona redakcyjna

Śmierć Pana Premiera

Rapsod

Eleganckie, otwarte landau

Z fantazyjnie filmową szybkością

Elastycznie tańczyło po nierównym bruku

Zaprzężone w dwa białe, rasowe ogiery.

Pan Premier z wysokości pluszowej poduszki,

Oddając z lekka-grzecznie ukłony en gros,

Jak ktoś, kto ma cylinder i dobre maniery,

Myśli z przyjemnością:

— Świat jest, w zasadzie, piękny.

I słońce jest piękne. Niewątpliwie... —

(Pan Premier jest, jak zwykle, po dobrym śniadaniu)

— I piękne są dziewczęta w wiosennych manteaux

Na swoich śpiewnych biodrach kroczące leniwie.

Np. ta blondynka — pulchna, jak ciasteczko... —

(Pan Premier zakurzył buty przy wsiadaniu,

Otrzepuje je z lekka chusteczką)

— I jaka nadzwyczajna we wszystkim harmonia! —

(Pan Premier myśli filozoficznie)

— Przecież nie widzi chyba niewidomy!

Przez to, że węglarz jest brudny i czarny,

Jaśniej i bielej wyglądają domy.

(Zdaje się nawet jakiś myśliciel już to rzekł.)

I czym by było np. resorne landau,

Gdyby nie było wcale trzęsących dorożek?

Albo czy kwitłyby tak pięknie drzewa,

Gdyby zbrakło na świecie zwyczajnego... gnoju... —

(Pan Premier poetyzuje.

Jest dziś w wybornym nastroju.

Wiosna go olśniewa.)

— I jak wobec tych pięknych rzeczy są komiczni

Wszyscy posłowie socjalistyczni

Z tym swoim brudnym ludem, którym ciągle straszą.

Oni są po pierwsze nie-e-ste-tycz-ni...

Tak przesiąkli kapustą i kaszą...

Nie potrafią ocenić jak cudnym jest życie.

I w ogóle, gdy świat jest cały taki piękny, —

Bez wątpienia

Jest po prostu nieprzyzwoicie

Robić w nim jakieś zatwardzenia... —

Hoppp...

Intermezzo.

Lekkie wstrząśnienie.

Szprycha zadziała koło w ciężarowym wozie.

Białe konie kłusowieją dalej.

Pan Premier uprzytamnia sobie, że siedzi w powozie

I jedzie na posiedzenie.

Na poduszce, w skórzanym portfelu

Leży jego mowa,

Którą ma dziś wygłosić przed plenum.

Rzecz niby, w zasadzie, nie nowa...

Dobrze jednak, że dziś jest w humorze,

To mu w takich razach dodaje tlenu.

Poza tym mowa mu się udała,

No... i teraz jest tak pięknie na dworze...

Gdy przymknie oczy, bez mała

Zdaje mu się, że jest Wielkim Księciem

I jedzie gdzieś po miękkiej fiołkowej łące...

(I ludzie najtrzeźwiejsi mają swe poezje...)

— Jednak to wszystko jest strasznie męczące... —

Myśli Pan Premier z dystyngowanym ziewnięciem,

Z którym mu jest bardzo do twarzy...

— Dzisiaj w Sejmie 3 interpelacje,

Nie licząc samych wniosków nagłych...

Ten pasztet wczoraj na kolację

Na intencję holenderskiej misji

Był stanowczo cokolwiek nieświeży...

Poza tym interview 8 dziennikarzy

W sprawie nowej państwowej emisji...

(Strasznie ciekawy naród — ci Polacy...)

Potem bankiet u Ministra Zdrowia

Z 50-ej okazji urodzin...

Wszystko to, jeśli się zmierzy, —

Wypadnie na pewno 12 godzin pracy.

Robotnicy krzyczą ośmiu godzin!

Zobaczyliby ile mamy ich my, Ministrowie!

Ale to ich nie obchodzi... —

Tymczasem słońce świeci tak różowo...

Na ulicach bieleją kasztany...

Pan Premier nie wie co się dzieje z jego głową

Jest zupełnie słońcempijany.

Budzi się w nim odwieczny u człowieka kult Rha.

Stara się myśleć nad swoją mową.

Na porządku jest kwestia agrarna.

Mowa jest stanowczo non plus ultra.

Mocna. Zwięzła. Lapidarna.

Przy tym kwiecista i patriotyczna.

Wynalazł nawet piękną cytatę z Verhaerena...

Jutro już będą o tym czytać sojusznicy...

W Sejmie można liczyć na poparcie.

Zrobi się mały rwetes na lewicy...

Zresztą, mówiąc otwarcie,

Zważywszy pro i contra pewnym jest, że chociaż...

Ryży, uciekający robociarz

W granatowej, połatanej bluzie...

Smutne niebieskie oczy — sen o eskimosie...

Pan Premier czuje jakiś dziwny swąd...

Coś go kręci w nosie...

Musi kichnąć...

— Zaraz... aale skąd?... —

I-czi-hi!!!

Białe szalone konie, całe w krwi i w pianie,

Ponoszące na oślep ulicą

Zaplątanego w lejcach siwego stangreta...

Ktoś krzyczący przeraźliwie — Ooooo!! —

Ktoś drugi wystraszony, spłaszczony przy ścianie.

I czarne, roztrzaskane na drzazgi landau...

Ludzie.

Otoczyli.

Krzyczeli.

Machali rękami.

Znalazł się pompatyczny, zaspany constabel

Popychali się. Pchali. Wzdychali.

Wyciągnęli czarne palto z nogami

I z czymś mokrym, zamiast głowy...

Wszystko było fashionabl.

Ktoś pobiegł dzwonić po pogotowie.

Ktoś opowiadał jakąś dziwną okoliczność...

— Proszę się nie tłoczyć, Panowie. —

Powiedział poważnie okręgowy

I zaczął rozpychać publiczność.

Stali. Ubolewali. Wzdychali.

Kołysali domyślnie głowami...

A jeśli?..

Przyjechała karetka —

Podnieśli.

Kapało na ziemię.

Dużo lepkiej, brunatnawej krwi.

Jakaś dama fiołkowo-biała

Powiedziała: «Fi!»

I zemdlała.

Wsadzili. Odjechali.

Każdy cisnął się. Każdy chciał zobaczyć z bliska.

Policjant urzędowym tonem, dla formy,

Poprosił nie robić zbiegowiska.

Tramwaj ruszył z dzwonieniem, zgrzytaniem.

Potoczyły się dorożki, platformy.

Poszli ludzie. Pojechały landa.

Samochody. Karety. Mail-coache.

Długa kołopędna girlanda

Po nieznanej, linijnej wytycznej...

Z akacji opadały białe, ciężkie płatki...

Na rogach dyskutowali jeszcze długo

O sytuacji politycznej.

W drukarniach układali nadzwyczajne dodatki...

Została czerwonawa plama na asfalcie.

Konie ją rozniosły na kopytach.

Rozmazały ją koła, obcasy...

Chłopiec z cukierni lizał palce po biskwitach.

Państwo za wielką szybą jedli ananasy.

Pani mówiła panu: — Jutro nie przyjadę... —

Przyszedł łysy, parszywy pies

I zaczął lizać

Lepką, słodko-kwaśną marmoladę.

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą: wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.

KRS: 0000070056

Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury

Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:

Fundacja Wolne Lektury

KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.

Ten utwór jest w domenie publicznej.

Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.

Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/but-w-butonierce-smierc-pana-premiera

Tekst opracowany na podstawie: Bruno Jasieński, But w butonierce, wyd. Klub Futurystów "Katarynka", Warszawa, 1921

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Aleksandra Sekuła, Olga Sutkowska.

Okładka na podstawie: See-ming Lee 李思明 SML@Flickr, CC BY-SA 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.