Adam Wiedemann

Część I

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Część I

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

*** [Ulica Krupnicza]

Ulica Krupnicza, moja dobra koleżanka z pierwszego roku, 

już prawie przestaje wzruszać, już mnie nic nie wciąga 

pod dwunastkę, chyba już nie mam ochoty popróbować, 

czy drzwi się nadal tak ciężko otwierają, 

może jedynie na widok skrzynki na listy 

zrobiłaby się we mnie jakaś rzewność, ale nie wchodzę, 

nie zaglądam tam, odarty z porządnego adresu, 

ze schodów, z dzwonka do drzwi. 

Aż tu dzisiaj idę, a naprzeciw mnie dziewczynka 

lat może siedem, z małym koszykiem pełnym marchewek. 

Mijamy się prawie przed moimi drzwiami. 

I tak się rodzą te wszystkie bajki.  

Kraków, luty 1989

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

*** (Chcąc wyjechać do Austrii)

Chcąc wyjechać do Austrii a może i nie chcąc, 

wybrałem się pociągiem aż do Jarocina, 

ale przespałem Jarocin, wysiadłem cokolwiek dalej, 

wschodziło właśnie słońce, siąpił właśnie deszcz.  

Jakaś mała miejscowość; łaziłem po pustych torach 

w czarnym płaszczu, jak gdybym przynosił tu dżumę. 

Lecz nikt mnie nie obserwował, odezwały się właśnie koguty, 

a do mnie z Ameryki nadleciał oczywiście Waits.  

Tymczasem kobieta jakaś przyszła, usiadła przed stacją, 

już od pół wieku pewnie pod ciągłą Bożą obserwacją, 

a dla mnie nie mająca nic oprócz tajemnic, 

zamknięta z nimi całkiem bezpiecznie w płaszczyku z krempliny, 

który komu innemu zapewne powiedziałby wszystko.  

Po chwili nadjechał pociąg jadący w przeciwną stronę, 

która w sposób oczywisty była dobra i dla mnie, i dla niej. 

Za dwie godziny miały się otworzyć wszystkie banki, 

lecz my jadąc, wiedliśmy o to zły milczący spór. 

*** (dlaczego już czwarty raz)

dlaczego już czwarty raz 

przechodzę tędy sam 

i nie mam pojęcia kto 

mógłby tu ze mną iść  

a może tędy nikt 

nie chodzi i każdy by 

mnie wyśmiał gdybym mu 

zaproponował tego rodzaju skrót  

a dobry rozdokazywany Bóg 

zawczasu odziera mnie 

z towarzystwa żebym mógł 

z tą decyzją sam na sam  

być niezachwianie wolnym i 

dla żartu powoduje że 

lecą nade mną aż 

cztery samoloty co  

upodabniają człowieka do 

chrabąszcza i przywodzą na 

myśl jakąś ostateczną katastrofę  

Książenice, 16 września 1989

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

*** (Wsiadłem)

Wsiadłem. W przedziale siedział tylko jeden facet 

i spał, lecz gdy wkładałem plecak na bagażnik, 

obudził się i stopy w brunatnych skarpetach 

położył na siedzeniu, które ja zająłem, 

żeby się na nim zaraz ułożyć i zasnąć; 

teraz nieodwołalnie będzie je tam trzymał 

do końca, w każdym razie nie wysiądzie w Kępnie, 

zatem mnie pozostaje tylko: naśladować 

jego sposób kładzenia się do snu, lub siedzieć 

w butach i czuwać, czytać „Austerię”. Z przedziału 

obok dobiega bełkot jakiegoś wariata. 

Dręczy mnie doskonałość całkiem pustego siedzenia, 

która tu była, zanim ja tu wsiadłem. 

Domanin, 20 maja 1990

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

*** (nawet nie tyle myśli)

nawet nie tyle myśli, co wklęśnięcia (gniazda) 

domy schadzek, czy raczej domy nieprzytomnych spojrzeń, 

które za drugim razem są już zupełnie ślepe  

Bruxelles, 2 października 1990

*** (Dopiero pod prysznicem)

Dopiero pod prysznicem w upiornie pustej (zalanej 

światłem jarzeniówek) wspólnej łazience uzyskałem pewność, 

że należało ten dzień zakończyć rozmową po francusku 

z tym chłopakiem kaleką, który swoim zjawieniem się w kuchni 

zakłócił nam cowieczorne liczenie pieniędzy i przeciąganą w nieskończoność herbatę. 

Bo tymczasem, to zupełnie bez sensu, skonał tu na moich rękach Naruz Hosnani 

(a ty, Larry, jak tam, żyjesz jeszcze? i twój jedyny sweter 

zapinany na zamek błyskawiczny, czyżby leżał już tylko 

w mojej szafce na stare czasopisma [a ta szafka?!]), 

a, doprawdy, ta śmierć, po której poszedłem się wykąpać, 

zmyć z siebie ten deszcz, jeszcze belgijski, wcale nie musiała 

nastąpić właśnie tutaj, tkwi teraz we mnie zupełnie niepotrzebna: 

całkiem jak ja, siedzący tutaj teraz, nie porównany z nikim 

w kalectwie (mojego języka), mój pokój już cały sapie 

i pojękuje przez sen, i jakie prawdziwe jest teraz właśnie to, 

co mnie ominęło; gdzieś na progu widoczności ciągle jeszcze 

zmieniają się światła. 

Luxembourg, 3 października 1990

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Świeże kwiaty

Igor Strawiński napisał już tę piosenkę 

o sowie i kotku My wiemy: nic już więcej 

nie napisze On jednak zamyśla kwartet i symfonię 

(swoim zwyczajem nie słyszy ich 

toteż nie istnieją Nawet tam) a tymczasem 

jest wożony do miejsc gdzie był młody 

i gdzie napisał (kiedyś to było wszystko 

i teraz znowu) Jego obojętność 

porusza wszystkich do łez I właśnie 

tak samo jest z tymi kwiatami: kupiłem je dla ciebie 

a teraz nie mam ochoty ci ich dawać Ich śmierć 

została w Ogrodzie tutaj już tylko doskonałość 

Więc dlaczego konają pośród ostatnich wypowiedzi 

Kraków, 24 października 1989 — 27 października 1990

*** (nie nawykła mi dusza)

nie nawykła mi dusza z Szatanem wojować 

nie nawykła też z Bogiem nawet i rozmawiać 

cóż ja z duszą poradzę gdy mi ciało zlegnie 

gdzie ona mnie za rękę ciągnąca pobiegnie 

czy jej wygodne nieba rozkosze statyczne 

czy też piekła wybierze bole dynamiczne 

a może mnie pochłonie iżby mną się stała 

a może mnie zostawi na podobieństwo ciała 

i będę się unosił świat zwiedzając stary 

a ona niewidzialne odwiedzi obszary 

i kiedy w czas zmartwychwstania pozbierać się będzie można 

ona bez mojej pomocy ciała mojego nie pozna 

i kompletnie duchowa zniszczeje na podobieństwo płomyka 

a ja do końca cielesny nawet nie ujrzę jak znika  

— kocham cię moja duszo lecz czy ty mnie kochasz 

czy czasem kiedy umrę nie powiesz wynocha 

uciekaj ze mnie dziadu coś mnie w życiu drażnił 

odpowiedz duszo moja bądźmy raz poważni  

— ja duszą tylko jestem nie drugim człowiekiem 

nie będę z tobą siedzieć jak żona wiek wiekiem 

w szczęśliwości ja spocznę gdy ty spoczniesz w grobie 

i całkiem nic już ze mnie nie zostanie w tobie  

— a jeśli cię powalę jakim wielkim grzechem 

jeśli do świństwa zmuszę swoimi myślami 

odpowiedz moja duszo co się stanie z nami 

jeśli na Sądzie chuchniesz nieczystym oddechem  

— a dałbyś ty mi spokój cóż ja tobie złego 

uczyniłam iżeś mnie sobie obrał za ofiarę 

Pan Bóg mnie z tobą złączył chyba za jaką karę 

a ja i tak nie ciebie kocham tylko Jego  

— więc musisz być zbawiona 

— w końcu jestem duszą 

a ty byś z nieba nie miał żadnej przyjemności 

skoro nie masz miłości dla mojej miłości 

ani też mojej twoje miłości nie wzruszą  

— lecz co ze mną bez ciebie czy sobą zostanę 

czy z trupem swoim strasznym pojadę karawanem 

czy trąba mnie ogłuszy ostatecznym rykiem 

czy się stanę borsukiem czy może Chińczykiem  

— wróżbitką ja nie jestem zawsze coś się zmienia 

śmierć jak mówią podróżą jest albo chorobą 

lecz kiedy ci już odpadnie problem mojego zbawienia 

ciała też miał nie będziesz będziesz tylko sobą  

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest udostępniony na licencji Licencja Wolnej Sztuki 1.3
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/wiedemann-samczyk-czesc-i

Tekst opracowany na podstawie: Adam Wiedemann, Samczyk, Obserwator, Poznań 1996.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów autora. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Aleksandra Kopeć, Paweł Kozioł, Jan Szejko.

Okładka na podstawie: The Colors of Sardinia, II., Jens Mayer@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.