Władysław Szlengel

Za pięć dwunasta

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Za pięć dwunasta

Nam schodzić nie kazano¹. 

Pod strych, jak koty — po szczeblach drabiny 

Przeskakiwaliśmy w pocie i w strachu. 

Czekamy na noc — od szóstej rano, 

My, co trawimy rozpacz godziny 

W lochach skuleni — plackiem na dachu. 

Na dachu z twarzą martwą i bladą 

Schował się brat — taki drżący Żyd, 

Co chciałby zniknąć pod cieniem komina... 

Szczęśliwy — zdążył tuż przed blokadą! 

Ciągnie się, wlecze leniwy świt, 

W pogrzebie lat. Ósma godzina. 

Ósma godzina. Zdolnaż jest myśl 

Objąć i zgłębić pełznący czas, 

Co bije w mózgi ukrytych na szczycie... 

Chwila — i wiek. — Wczoraj, jak dziś, 

Ale i wielki Jutra Blask 

Ludzi — Wolnych do Życia.  

Dziewiąta godzina — obłęd i męka, 

O pierwszej — serce z piersi wyskoczy, 

Minuta wieczności — w rozbłysłej nadziei. 

Zaczarowani w piwnicach, we wnękach 

Tropią smutne, wyblakłe oczy, 

Czy nic się wokół nie dzieje? 

Dzieją się rzeczy, o których nie śnili 

Mędrcy Kaźni — Inkwizytorzy, 

W najwymyślniejszej stosu torturze — 

Żywe kamienie, któż by się silił 

Z was, co w nieznanej przyjdziecie porze 

Wchłonąć bezwład przykutych do łóżek? 

U łóżek wezgłowia czai się zmora — 

Sygnał klaksonu; Ge-Sta-Po tu! 

Do bram po schodach, w drzwi zapukali 

Czarni — ludzi szukają po norach, 

I to przeciągłe, żałosne: U-hu! 

Krzyk i wycie szakali. 

Szakale w pobliżu, czyhają gdzieś 

I węszą, i śledzą — świdrują oczy, 

Bzykają kule — osy uparte... 

My nie damy się zdeptać i zgnieść! 

Pijany, chwiejąc się — z jamy wyskoczył 

Ojciec. Poszli, o pół do czwartej. 

Stójże, z dołu gwizdek znajomy — 

Dokąd nieszczęsny idzie — Słyszysz? 

Baczność — dozorca ostrzega w bramie,  

Wracaj — za wcześnie do domu! 

Twój to jęk skamieniały wśród ciszy? 

Za-bi-ty. Na progu — Ojciec? Nie — Kłamiesz! 

Nie kłamiesz i ty, co matkę mą widzisz, 

Gdy stygnie, zamiera — szkli jej się wzrok. 

Patrz na niemowlę przebite od kul... 

Że pod trupami chowani Żydzi, 

Żywi — Sekunda dłuży się w rok — 

Zemstę dostaną — ziemi tej — sól.  

Sól. I serce zaprawiam piołunem 

Krwi Kainowej² — za padłe miliony  

Narodu. Która godzina? 

Gdybym władał słowo-piorunem, 

Nie udźwignęłyby wasze wagony 

Nawet jednego słowa — przeklinam! 

Przeklinam za tych, co kląć już nie mogą, 

I za tych, co nie usłyszą pobudki 

Pieśni wolnych nad murem miasta, 

Gdy wołać będzie: O, bogom równi, 

Powstańcie do czynu — z rozpaczy i smutku! 

Zbliża się czas — za pięć dwunasta.  

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. Nam schodzić nie kazano — Por. „Nam strzelać nie kazano” (pierwszy wers Reduty Ordona Adama Mickiewicza). [przypis edytorski]

2. krew Kainowa (bibl.) — Kain to pierworodny syn Adama i Ewy, który zabił swojego brata Abla (Rdz 4,1–8); W Rdz 4,11 Bóg mówi do Kaina, że krew jego brata woła do niego z ziemi. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/szlengel-za-piec-dwunasta/

Tekst opracowany na podstawie: Władysław Szlengel, Co czytałem umarłym, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1979.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Publikacja sfinansowana ze środków pozostałych ze zbiórek, które nie zakończyły się sukcesem.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Aleksandra Kopeć, Paweł Kozioł, Agnieszka Tulicka.

Okładka na podstawie: Georgie Pauwels@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-10.