Władysław Syrokomla

Ekspiacja pozapustna

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Ekspiacja¹ pozapustna²

Do łacińskiego poety ks. Macieja Kazimierza Sarbiewskiego

Ach ojcze Sarbiewski! zgrzeszyłem, zgrzeszyłem, 

Już tydzień jak z tobąm nie gwarzył³ ni słowa — 

Szanowne twe karty pokryły się pyłem, 

Cóż było przyczyną? — ach marność światowa! 

Szczęśliwy, szczęśliwy, kto jej nie doznawał! 

Kto czas swój urządził pod wagę i miarę: 

Mnie, przebóg, grzesznika spokusił karnawał, 

Tęsknota do ludzi, i chętka: saltare⁴, — 

Ach! paenitet mihi⁵! lecz czemuż mi w serce 

Uderza aż dotąd wspomnienie zabójcze? 

O gdybyś się mojej przypatrzył tancerce, 

Ty sam byś powiedział... o przebacz mi ojcze! 

I pozwól, że spytam: czyż w stronach Pułtuska, 

Nim jeszcze przywdziałeś sukienkę Lojoli⁶, 

Nie tknęła twej duszy nadobna pokuska? 

Czy nigdy nie czułeś, jak serce swawoli? 

Być może... bo teraz zepsucie się krzewi, 

A wtedy gdy żyłeś, świat wcale był inny... 

Absolve, absolve o pater Sarbievi⁷! 

Lub zresztą — rzuć kamień jeżeliś niewinny. 

Już cisza urocza, nadzieja i wiara 

Orzeźwia mą duszę — pomału, pomału... 

I popiół pokutny z mojego cygara 

Posypię na głowę za szał karnawału; 

I w mojéj kochanéj, ustronnéj izdebce, 

Sarbiewski! na łono przytulę się twoje, 

I twoją szlachetną piosenkę wyszepcę, 

I ducha w twych myślach wysokich napoję; 

Przebaczysz mi wtedy, żem jakie pół chwili 

Przebawił w światowéj marności i dymie; 

Żem trzpiocąc się w gronie wesołych motyli, 

Zapomniał o tobie, o Grekach, o Rzymie. 

12 lutego 1849

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. ekspiacja (łac.) — oczyszczenie; też: żal za grzechy. [przypis edytorski]

2. pozapustny — pokarnawałowy; zapusty: okres zabaw, uczt i spotkań towarzyskich po świętach Bożego Narodzenia i Nowym Roku, kończący się wraz z początkiem Wielkiego Postu, obejmującego 40 dni przed Wielkanocą. [przypis edytorski]

3. z tobąm nie gwarzył — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika: z tobą nie gwarzyłem. [przypis edytorski]

4. saltare (łac.) — tańczyć; tu: by tańczyć. [przypis edytorski]

5. paenitet mihi (łac.) — ukarz mnie. [przypis edytorski]

6. przywdziać sukienkę Lojoli — wstąpić do zakonu jezuitów; Ignacy Loyola (1491–1556) był założycielem zakonu jezuitów. [przypis edytorski]

7. Absolve, absolve o pater Sarbievi (łac.) — rozgrzesz, ojcze Sarbiewski. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/syrokomla-wybryki-dobrego-humoru-expiacia-po-zapustna

Tekst opracowany na podstawie: Władysław Syrokomla, Gawędy i rymy ulotne, Nakładem Księgarni pod firmą Zawadzkiego i Węckiego, Warszawa 1853.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Utwór powstał w ramach konkursu ,,Współpraca w dziedzinie dyplomacji publicznej 2013", realizowanego za pośrednictwem MSZ RP w roku 2013. Zezwala się na dowolne wykorzystanie utworu, pod warunkiem zachowania ww. informacji, w tym informacji o stosowanej licencji, o posiadaczach praw oraz o konkursie ,,Współpraca w dziedzinie dyplomacji publicznej 2013". Publikacja wyraża jedynie poglądy autora i nie może byc utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Aleksandra Sekuła.

Okładka na podstawie: garlandcannon@Flickr, CC BY-SA 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-10.