Tadeusz Boy-Żeleński

Replika kobiety polskiej

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Replika kobiety polskiej

(autorki listu otwartego) na odpowiedź młodzieńca polskiego¹

Nie tobie, mój Sowizdrzale,  

Złotowłosy piękny paziu, 

Nie tobie, mój słodki Aziu, 

Taka przystała odpowiedź 

Na tęsknoty me i żale,  

Na mojego serca spowiedź! 

Ty niewdzięczny, ty niepomny,  

Ty, pieszczony jak Żuanek, 

Mentor panieneczki skromnej, 

Półdziewicy półkochanek,  

Ty, bawidełko mężatek,  

Feblik matek, wdów gagatek,  

Spowiednik arystokratek, 

Ty, co piłeś do przesytu  

Zmysłów mych najskrytsze dreszcze,  

Coś dziś cały ciepły jeszcze 

Od puchu mojej pościeli, 

Ty — mi mówisz o kądzieli! 

Więc ty, mimo twego sprytu, 

Nie poznałeś mnie na tyle, 

Że dla ciebie dokumentem 

Są Marynie i Maryle? 

Że dla ciebie pismem świętem 

Są Aniele i Anielki, 

I ten ckliwy produkt wszelki 

Waszej wytrzebionej² «jaźni», 

Waszej smutnej wyobraźni!? 

Więc te cuda polskich dziewic,  

Swojskiej cnotki miły zapach,  

Te gosposie i te Zosie, 

Które sobie przy bigosie  

Fantazjował pan Mickiewicz,  

Aby znaleźć w nich pociechę  

Po swoich miłosnych klapach, 

Czyjejż są tęsknoty echem?  

Czyjeż ideały godne?  

A te, w czułym atramencie  

Urodzone nimfy wodne 

Pana Słowackiego Jula, 

O którego... mankamencie  

Wie dzisiaj każda smarkula, 

I który mu wypomina 

Nawet Świderska Alina³!!  

A ten... trzeci wasz poeta... 

No, ten... hrabia... z dużym nosem,  

Któremu każda kobieta, 

Co ją ujrzał bez bielizny, 

Była symbolem Ojczyzny, 

A łóżko ofiarnym stosem!  

(Tak w męczeństwa aureoli  

Z każdą popływał w gondoli,  

Potem — ona poszła z dzieckiem,  

A on rozmawiał z Czarnieckim).  

Powiedz, proszę, z jakiej racji  

Ja mam brać odpowiedzialność  

Za tych figur monstrualność, 

Wylęgłych w imaginacji 

Rozmaitych takich panów! 

Więc te przeróżne perwersje  

Lechickich erotomanów,  

Polskie matki, polskie żony,  

Te Grażyny i Aldony  

Ty chcesz uważać za wersję 

Autentyczną kobiecości? 

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

To się można wściec ze złości!! 

Zostaw całą tę bibułę,  

Złotowłosy paziu słodki,  

Zostaw te androny czułe,  

Wielkich duchów małe plotki!  

Wierz mi, wszyscy ci poeci  

To są duże, stare dzieci, 

I najgłupsza panna z pensji 

Nie ma tak śmiesznych pretensji. 

Że ktoś stworzył «Tadeusza», 

Winszuję mu sercem całem, 

Lecz czyż każdego geniusza 

Mam nagradzać własnym ciałem? 

Płacić długi społeczeństwa 

Ceną mojego panieństwa? 

Zapytajcie się Maryli: 

Opowie wam każdej chwili, 

Czuje w kościach do tej pory 

Te filareckie amory 

I ten poetycki kierat, 

W jaki wprzągł ją pan literat! 

W niewinności szukał chluby, 

Mleczkiem pijał zdrowie «lubej», 

Ballad płodził całe łokcie, 

Z sercem czystszym niż paznokcie 

Mierzył, zbrojny w pancerz wiary, 

Siłę (męską!) na zamiary! 

Takie ma kobieta szanse, 

Gdy się z wieszczem wda w romanse: 

A niech która się odważy 

Zerwać nici tych szantaży, 

Śluza przekleństw się otwiera: 

«Puchu marny» et cetera! 

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

Pójdź, mój paziu, chwile płyną,  

Nie dla nas ta gra słów pusta,  

Gdy pić zechcesz życia wino, 

Zawsze znajdziesz moje usta.  

Choć pod oknem trubadury  

Giną w lirycznej agonii, 

Drwij z całej literatury,  

Oknem właź bez ceremonii!  

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. Replika kobiety polskiej — odpowiedź młodzieńca polskiego na List otwarty, pióra A. Nowaczyńskiego, zamieszczona jest w jego Figlikach sowizdrzalskich. [przypis autorski]

2. wytrzebiony — daw. także: wykastrowany. [przypis edytorski]

3. Świderska, Alina (1875–1963) — pisarka i tłumaczka, autorka m.in. powieści biograficznych o Mickiewiczu i Krasińskim oraz powieści Trudno inaczej.... [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/slowka-zbior-replika-kobiety-polskiej

Tekst opracowany na podstawie: Tadeusz Boy-Żeleński, Słówka: zbiór wierszy i piosenek, nakł. Księgarnia Polska B. Połonieckiego, Lwów; wyd. E. Wende, Warszawa 1913

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Dorota Kowalska, Marta Niedziałkowska.

Okładka na podstawie: Cyrk, Stanisław Osostowicz (1906-1939), domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.