Wanda Sieradzka

Samobójstwo

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Samobójstwo

Trzecie piętro —  

czwarte, piąte — 

parapet okna 

byle prędzej 

głową w dół 

pod jakimś kątem 

skoczyć!... 

I pogrzebać ból. 

Nie ma ludzi¹ —  

desperacja.  

Pustka! Wściekłość!  

Nie ma Boga!  

Świst powietrza —  

dom... akacja  

z kwieciem bladym,  

jak ma trwoga... 

— — — — 

Potem cisza...  

Potem spokój...  

I już nigdy, nigdzie ja.  

Jeszcze tylko serce moje 

dawnych burz 

tęsknotą drga... 

(Warszawa, 1942 r.)

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. Nie ma ludzi... — wiersz powstał w getcie warszawskim, do którego autorka trafiła w wieku 17 lat wspólnie z rodzicami; ojciec autorki zmarł w maju 1942 na tyfus. Wiersz był reakcją na wiadomość, że matka autorki została zabrana na Umschlagplatz, czyli miejsce, z którego w tym czasie wyruszały transporty więźniów getta do obozu zagłady w Treblince oraz obozów w dystrykcie lubelskim. Getto warszawskie było zamkniętą dzielnicą, utworzoną jesienią 1940 r. przez nazistów dla odizolowania osób pochodzenia żydowskiego od reszty polskiego społeczeństwa i od dzielnicy niemieckiej. Na niewielkim terytorium stłoczono 460 tys. osób, przesiedlonych z różnych części Warszawy oraz z innych miejscowości wcielonych do III Rzeszy. Z czasem dzielnicę szczelnie zamknięto, nikt nie mógł jej opuścić bez zgody okupacyjnych władz. Zapasy żywności i innych artykułów przywiezione przez przesiedleńców szybko się wyczerpały, a w getcie zaczął panować głód i choroby. Wynikało to z planowej polityki nazistów, którzy ograniczyli dzienną dawkę kalorii do 180 (czyli 10 proc. tego, czego potrzebuje dorosła osoba). Ponad 90 tys. więźniów getta zmarło z głodu i chorób w ciągu pierwszych kilkunastu miesięcy działania getta. 22 lipca 1942 rozpoczęła się tzw. wielka akcja deportacyjna. W ciągu kolejnych dwóch miesięcy mieszkanki i mieszkańców getta gromadzono na Umschlaplatzu, gdzie oczekiwali od kilku godzin do kilku dni na transport do obozów zagłady. W tym okresie wywieziono 250–300 tys. osób, w tym ponad 50 tys. dzieci, z czego 4 tys. z blisko trzydziestu sierocińców i internatów. Dopiero we wrześniu mieszkańcy getta pozyskali informacje, że transporty kończyły się w obozach zagłady ludobójstwem. Wielka akcja zakończyła się 24 września. Na terenie zmniejszonego getta pozostało 60 tys., a kolejna fala deportacji rozpoczęła się w styczniu 1943 r. W międzyczasie żydowskie organizacje oporu pozyskały uzbrojenie, dzięki czemu wszczęły dwa powstania, pierwsze, mniejsze, 18 stycznia, drugie, rozpoczęte 19 kwietnia 1943, trwało do 16 maja. Jeszcze przez kilka miesięcy ostatni ocaleńcy ukrywali się wśród gryzów getta. Nieliczni powstańcy, którym udało się uniknąć deportacji, dołączyli do Armii Ludowej lub Armii Krajowej, część także brała udział w powstaniu warszawskim 1944. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest udostępniony na licencji Licencja Wolnej Sztuki 1.3.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/sieradzka-samobojstwo/

Tekst opracowany na podstawie: Wanda Sieradzka de Ruig, Nie płacz kiedy odjadę, Oficyna Wydawnicza Ziemia, Warszawa 2005.

Wydawca: Fundacja Wolne Lektury

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (www.wolnelektury.pl). Sfinansowano dzięki zrzutce społecznościowej czytelniczek i czytelników Wolnych Lektur.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Maria Świetlik.

Publikację wsparli i wsparły: Ola Rusiecka, Karolina O, Jerzy Halbersztadt, Olimpia Nowicka-Sulla, Marek S. Jezowski, Mateusz Kaflowski, Sebastian Firlik, Patrycja, Magda Bodzan, Kinga Białek, Martyna Drążewska, M.P., Aleksandra Pastusiak-Lepetow, Justyna Radomińska, Jolasia, Jolanta W., Iwona, Paweł Walentynowicz, Michał Woźniak, Barbara Wysocka, Magda Sokólska, Tadeusz Komicz, Jan Zieliński, Zofia Jankiewicz, Anna Klechniowska, Anna Czaplińska, Mr Koralgol, Paweł Bysko, Adrian Markowski, Anna Włódarczak, Joanna Cz., Marcin Brudziana, Anna Wysocka, Dorota Bugla, Paweł Łyko, Rafał Ślusarz, Maria Świetlik, Agnieszka Ziątek, Ilona Dynerman, Krzysztof Majer, Wioletta, Piotr Towarek, Piotr Wódecki, Sandra Budziarska, Michalina Ochab, Maria Majewska, Anna Tryfonova, Jan, Krzysztof Szarawarski, Tadeusz Grosik, pIOTRs, PYRKA, Monika, Justyna Duriasz-Bułhak, Jakub Przyłuski, Grzegorz Flieger, RyszardS, Hanna Wroblewska, Sylwia, Anna Szambor, Ola, Karolina Szymaniak, Piotr Apanasowicz, Magdalena Kicińska, Anna Rozenfeld, Krystyna Stein, Ludmiła Wołyńska, Monika Niedzwiecka, Dorota Białas-Niedziela, Jaro, Aleksandra Michałowska, Justyna, Bogdan Kozłowski, Olga K, Krystyna Broda, Beata Koper, Krzysztof Rokicki, bronbron, Ola, Grzegorz Myga, MaKa, Anna DZ, Czyta, Doris, WS, Asia, Łukasz Szczepańczyk, KKZ, Julia P, Pyton, Ewa, Klaudia, Monika Wesołowska, Daniel Dąber, Tomasz Waliński, Dorian, Joanna Korzeniewska, Sasza, Michał Brdak, Tomasz Polechoński.

Okładka na podstawie: Umschlagplatz w sierpniu 1942, autor nieznany, domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.