Wacław Rolicz-Lieder

Marzenie

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Marzenie

Gdyby raz się już z życiem tułaczym uporać, 

Mieć wioskę i czarnoziem zacnym pługiem orać! 

Inszym¹ oddałbym chęci wielkich w świecie czynów, 

Sam, czytał cichą mądrość z ziemi pergaminów: 

Orał, siał, żął i młócił, zasie² na spoczynek 

Nad stawem chadzał albo doglądał drzewinek. 

Pełną statku³ nalazszy⁴ wrychle⁵ białogłowę⁶, 

W dom wprowadziłbym żonę; stąd potomstwo zdrowe 

Byłoby dla ojczyzny i pożytek rzadki: 

Bo, sposobem szlacheckim wychowując dziatki, 

Uczyłbym je miłować narodowe bogi, 

Prawiąc: «Cnota skarb wieczny⁷, cnota klejnot drogi». 

Żona, domu ozdoba i przyjaciel wierny, 

Cukrowałaby⁸ żywot w wymaganiach mierny⁹, 

Szczęśliwa, że z małżonkiem w cnej¹⁰ prostocie żywie¹¹, 

A pierś ojczystych łanów karmi ją poczciwie. 

Gdy goście by zjechali, wzorem stateczności 

Rodziłaby w przyjezdnych szlachetne zazdrości, 

A każdy, pozierając¹² na dobrane stadło¹³, 

Myślałby, że mu niebo do stóp ziemskich padło. 

Zwiódszy¹⁴ gościa na ganek, przy pisanym¹⁵ dzbanie 

O Reju gawędziłbym, Czarnoleskim panie, 

O Rzeczypospolitej, Królach Ich Miłościach, 

Stateczności i cnocie, pychy znikomościach; 

A gdyby dobry sąsiad w pieśniach też smakował, 

Wiersze Kochanowskiego w głos bym recytował; 

I może zdałoby się, że spod chłodnej deski 

Wyszedł wiersze na ganek czytać — Czarnoleski. 

Sam, pod lipą miodową, w wieczór świętojański, 

Układałbym wiersz gładki, uczuciami pański, 

Gwiazdy by mnie wiejskimi usty całowały, 

Dziateczki sobótkową pieśń w oddali piały¹⁶, 

A, od żabińców płynąc, skrzek coraz tęskliwszy 

Mówiłby: śród szczęśliwych jesteś najszczęśliwszy. 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. inszy (daw.) — inny. [przypis edytorski]

2. zasie (daw.) — zaś; natomiast. [przypis edytorski]

3. statek (daw.) — stateczność; stałość w sposobie postępowania i wierność zasadom. [przypis edytorski]

4. nalazszy (daw. forma imiesł.) — dziś: znalazłszy. [przypis edytorski]

5. wrychle (daw.) — rychło; szybko. [przypis redakcyjny]

6. białogłowa (daw.) — kobieta; nazwa od nakrycia głowy, białego czepca, pod którym zgodnie ze daw. zwyczajami kobiety zamężne były zobowiązane chować włosy. [przypis edytorski]

7. Cnota skarb wieczny — cytat z wiersza Jana Kochanowskiego. [przypis redakcyjny]

8. cukrować (daw.) — słodzić, ozdabiać, umilać. [przypis edytorski]

9. mierny (daw.) — umiarkowany. [przypis edytorski]

10. cny (daw.) — zacny, dobry. [przypis edytorski]

11. żywie (daw. forma) — dziś: żyje. [przypis edytorski]

12. pozierać (daw.) — spoglądać, patrzeć. [przypis edytorski]

13. stadło — para, szczególnie para małżeńska. [przypis edytorski]

14. zwiódszy (daw. forma) — zawiódłszy; zaprowadziwszy. [przypis edytorski]

15. pisany (daw.) — tu: malowany, ozdobny. [przypis edytorski]

16. piać — tu daw.: śpiewać. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/rolicz-lieder-marzenie

Tekst opracowany na podstawie: Młoda Polska. Wybór poezyj, oprac. Tadeusz Boy-Żeleński, wyd. drugie, Wydawnictwo Zakładu Narodowego imienia Ossolińskich, Wrocław 1947

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów Łukasza Jachowicza.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Marta Niedziałkowska, Aneta Rawska, Aleksandra Sekuła, Agnieszka Żak.

Okładka na podstawie: kevin dooley@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.