Jacek Podsiadło

Wychwyt Grahama

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

ISBN-978-83-288-5233-4

Wychwyt Grahama

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

[Motto]

Jest w mówieniu „Nie” ogromna siła i czasem wydaje mi się, 

że jest ona tak wielka, iż nawet nią samą można żyć.  

— Elias Canetti, „Tajne serce zegara”

Hymen

Są sobie obcy. Dzieli ich odległość 

kosmiczna, przez nic niepodzielna. 

Nic o sobie nie wiedzą, to gorzej, 

niż gdyby nienawidzili. Żyją w różnych 

nierzeczywistościach, w osobnych wymiarach. 

Ale dajmy im szansę. Niech zetkną się spojrzeniami 

albo wpadną na siebie w ślepym ulicznym wirze 

— czy to ich zbliży? 

Pozornie? Więc niech ich na ślubnym kobiercu obsypią drobnymi i ryżem 

— czy to ich zbliży?  

A jeśli on w uniesieniu swą spermę z języka jej zliże 

— czy to ich zbliży?  

A jeśli ona pocznie i wielkim bólu urodzi 

syna, dzisiaj sportsmena, choć wtedy ledwo wyżył 

— czy to ich zbliży?  

A jeśli będą wierni przysięgom młodości, jeśli ich nie zmieni 

czas stawiający na karkach piąty i szósty krzyżyk 

— czy to ich zbliży?  

A jeśli on ją porani a ona go strasznie poniży 

— czy to ich zbliży?  

A jeśli ją zamkną w obozie, zgwałcą a potem jej żołdak 

nietknięte od urodzenia włosy maszynką ostrzyże 

— czy to ich zbliży?  

A jeśli ona umrze i on nieprzytomnie obwieści 

jej zwłokom: „Pamiętam, com ci, bezmyślny, przyrzekł” 

— to ich nie zbliży? 

Niewiele

Niewiele kobiet miałem w życiu. 

Może dlatego żadna nie była nieważna. 

Jakie ogromne miasta. Rozglądam się 

za rudymi dziewczynami, bo każda przypomina Magdę.  

Dziewiąty wiersz przeciw państwu

Rozwiązane wszystkie węzły na sznurowadłach, 

wszystkie labirynty w pisemkach dla dzieci, 

wszystkie moje „problemy”. „Tata, wstawaj!” 

„Chcę, koniecznie!” „Opowiedz mi o Włóczykiju”. 

W niebie twoich rozkazów nie ma miejsca na grzech 

wątpliwości, wszystko jasne, przezroczysty każdy dzień. 

No więc tak. Pewnego razu Włóczykij 

zamiast w swej leśnej norce obudził się na wielkiej, 

nasłonecznionej łące. W malowanej luli. Przeciągnął się, ziewnął. 

Co za historia. Nie lecą tu żadne bombowce, 

nie skrada się czarny kidnaper, hałaśliwy ratunek 

szwarcenegerów, vandammów, nie będzie tu potrzebny. 

Mleko, miód, biel, nieśmiałe żółcie, nawet przy drobnych zranieniach 

pastelowa krew. Motyle i aniołki. Nocą 

nietoperze, bezszelestni nawigatorzy 

naszych snów. Liczenie baranów sto razy 

lepsze niż „Milczenie owiec”, miara twojego oddechu 

porządkuje miał myśli, piach i mak. Równy deseń firanki, księżycowej woalki, 

odwołuj się do tego wzorca, kiedy mnie tu nie będzie, 

masz prawo urządzić świat jak swój własny pokój, pamiętaj, 

truciznę podsuwa się najczęściej ukrytą w słodyczy. 

Kładąc Dawidowi pod poduszkę prezenty

Lidce. 

Kładąc Dawidowi pod poduszkę prezenty, 

po pierwsze, niespodziewanie jestem kimś świętym. 

Po drugie, wreszcie światy za pierwszym zakrętem 

czasoprzestrzeni to najbliższe okolice. 

Po trzecie przez chwilę jestem własnym rodzicem 

i rozumiem twarz Matki zniszczoną przez kłótnie, 

na której rano tkwił giocondowski półuśmiech 

tajemnej wiedzy. „Ktoś chodził w nocy po domu, 

sprawdź, może Mikołaj dał ci coś po kryjomu...” 

Po czwarte wierzę, że niweluję złe czyny 

podkładających bomby, stawiających miny, 

i gładzę własne grzechy, wygładzając kołdrę, 

pod którą to dziecko nie dobre i nie mądre 

lecz poza mądrością i dobrem ma swój świat, w którego obręb 

nie wejdę już po poplątanej nitce. 

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Na skraju Puszczy Solskiej

Biologiczny zegar uderzył we mnie osiem razy i obudziłem się 

ciężki, zapadnięty wątłym ciałem głęboko w leśną ściółkę. 

Stanąłem w pierwszym słońcu obok choinki ubranej w nasze mokre po kąpieli kostiumy. 

Na boisku znalazłem wczorajsze ślady piłkarskich korków i moich bosych stóp, 

zabrałem też do umycia garnka nieco piasku, którym chłopcy wysypali linie autów. 

Nad przepustem wodnym patrzyłem na ryby stojące w prądzie i poprawiałem włosy, mając swój cień za lustro. 

Mimo niedzieli słychać już było kombajny, niemrawe żuki-giganty gęsto widywane na szosach i na polach. 

Wróciłem do namiotu, gdzie Magda przyjęła lodowatą łapę na ciepłą, uśpioną pierś. 

I ponieważ cieszę się, że moja poezja nie wymaga uczonych przypisów, powiem wprost: 

słuchałem ptaków i szumu rzadkich brzóz pośród świerków, śledziłem też marsz pająka po moim śródstopiu. 

Zagotowałem wodę nad małym ogniskiem a gdy przejeżdżał traktor, położyłem się, żeby nie być widocznym. 

A kiedy jeżyny chwyciły mnie za włosy i pasikoniki skakały po twarzy, zrozumiałem, że jestem wolny. 

Nadeszła chwila, że wszystko umilkło i ja już nie chciałem niczego, 

i trwała tak długo, aż wrócił zapach palonej żywicy i dziecko krzyknęło w oddali. 

Melzak. Piegowata piękność

Oktogon ceglanej, zabytkowej wieży mierzy w niebo jak rakieta gotowa do startu — — —  

Stoję w oknie pustego internatu szkolnego obok płonącej słabo świeczki. 

Łukiem szosy w dole z rzadka przejeżdża auto o dwojgu płonących oczu — — — 

I dwaj rowerzyści bez świateł wypadają zza zakrętu, ogumione widma. 

Magda śpi zawinięta w siebie na jednym z trzech żelaznych łóżek — — — 

Wśród posterów gwiazd popu i pocztówek z biblijnymi cytatami zostawionych 

na ścianach przez dziewczyny, które wyjechały na wakacje. 

Robert Gawliński o spojrzeniu eunucha obok zadumanego Ojca Kolbe, soft-erotyczne 

fotosy i Donald Sutherland jako Jezus — — — 

Przez szum drzew i terkot cykad przebijają ryki miejscowej żulerni. 

Gdzie się podziały hamernie, warsztaty gwoździarzy, dom akcyźnika i nędzne chaty budników? — — — 

Tylko gwiazdy, które są na niebie, pozostały tam, gdzie były wtedy. 

Idąc do toalety, wyobrażam sobie harmonijny harmider panujący zwykle na tym ogromnym piętrze — — — 

A potem kochamy się przy świetle latarki aż wyczerpią się baterie. 

A potem ona śpi i kiedy leży tak z dłońmi na brzuchu podobna do umarłej — — — 

Znów nie mogę przegnać myśli o tym, że niedługo to ciało zgnije w ziemi. 

W gwiezdnym projekcie czasu nasze niestałe istnienia nie znaczą być może nic — — — 

Wolę jednak wierzyć w miejsca w pierwszych ławkach wykopane dla nas. 

Potrzeba wiary

Kierowca znał trasę na pamięć, lecz raz i on musiał zwolnić. 

W Rymanowie ujrzeliśmy z okien autobusu 

pochód z czarnymi sztandarami i trumną. Ludzie 

umierają; cała niezwykłość polegała na tym, 

że tęcza właśnie napięła swój imponujący łuk 

nad górami. Łatwiej mu teraz iść do nieba, 

zauważyła Magda. Po szczeblach barw. Wszystko 

płynie; usiadłem na kamieniu pośrodku górskiej rzeki, 

pisząc jak Balzak, z nogami w zimnej wodzie. Palce 

kostnieją wcześniej niż pięty. Woda przyniosła procę. 

Z niedaleka, bo gumka nie zdążyła sparcieć. 

Chciałem z niej zrobić użytek, kamieni nie brakuje, 

lecz jest do niczego, nie tak się mocuje 

ten kawałek skóry. Słońce, wiatr, ptaki, śpiew 

wody na kamieniach, to więcej niż potrzeba. Jestem 

przekonany; jak święty Krzysztof, który rozważnie 

przenosił dzieci przez rzekę, a potem został 

patronem wariatów za kierownicą, święcie przekonany. 

Drugie życie

Sabotaż na Systemie Szkolnictwa!!! Nie dość, 

że wagaruje, aby spotkać się ze mną i kochać na przykład 

w dzikim sadzie, o który biskup toczy spór z technikum, 

to zjadam jej też kanapki zrobione przez Matkę. 

Żółty ser, margaryna. Perwersja. Rozmawiamy 

o Paracelsusie albo o orzechach, 

że ich zielone łupiny brudzą palce. 

Lgniemy do siebie jak jednoimienne legwany. 

Uczymy się siebie jak wierszy, na pamięć. 

Słoneczny zegar odmierza nam głodowe racje. 

Schodzimy ze wzgórza, nie mamy cienia. 

Wątpliwości. A jednak 

unieruchamiamy w potrzasku kalendarza następne ruchome święto.  

Wołosaty

Widok jak z widokówek. Słoneczny blask czepia się obramowań kamieni 

sterczących z dna potoku, którego korytem Magda 

oddala się z „Chłopami” pod pachą i sandałami w ręku, 

w prześwietlonej sukience. Potem przychodzę jej pomóc 

umyć długie włosy porywane prądem, półnagi, ze swoimi 

uczuciami z cepelii. Odgrywam miłosną scenkę z czołówki „Janosika” 

(skakanie po kamieniach, wzięcie w objęcia, obrót) 

przez cały czas pogwizdując odpowiednią melodię. 

Przez cały czas pogwizdując odpowiednią melodię.  

Przez cały czas pogwizdując odpowiednią melodię.  

Znowu uległem rytmowi. Jak wtedy, gdy tętno dyktuje 

swoje iloczasy potężniejącemu prąciu, bezpodstawne tempo.  

Kilka przypuszczeń dotyczących natury śniegu

Śnieg wycisza wszystkie nasze wnętrza 

jak studia, w których utrwalona zostaje 

muzyka. Wznosimy trwożnie oczy 

ku dachom domów, gdzie szykują się 

szczerbate grzebienie sopli. W gruncie rzeczy 

nawet kierowcy TIR-ów narzekający w TV 

na zaspy i na piaskarki, nie narzekają. 

Staruszki sapiące przy szuflach ze sklejki 

przyjemnie odczuwają zapomnianą obecność 

swych mięśni. Wąskie tunele wydeptanych ścieżek 

każą ocierać się o nieznajomych. 

Wybielony Śląsk. Na dworcu w Katowicach 

mówię trzy razy „nie” ludzkiemu sępowi 

pytającemu o trawę, o grzyby, a na koniec o drobne 

i jadę do Ząbek, gdzie gram z Grubym w piłkę 

na srebrnym boisku w świetle reflektorów 

a potem on zapewnia swoją Matkę, 

że jestem jak Mickiewicz, bo uczą o mnie w szkole, 

na co odpowiada „No nie mów” i „Akurat” 

podczas gdy ja obmacuję opuchniętą kostkę. 

Słucham starych piosenek Velvet Underground, 

wyglądam przez okno na praskie slumsy i myślę 

o naszej Miłości czystej jak śnieg zanim spadł, 

jak oczekiwanie i jak rezygnacja, jedyne zwycięstwa. 

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Wielkanoc, koniec wieku. „Byłem tobą”

Żyli w celibacie, nie palili tytoniu ani nie pili alkoholu. Było oczywiste, 

że podlegają jakimś parazakonnym regułom, ale w tym sąsiedztwie, 

gdzie każdy żyje swoim własnym życiem, nikt się nimi nie interesował.  

Gazeta Wyborcza, 28 III 1997.

Lecz słowa te wydały im się niczym baśnie, i nie dawali im wiary.  

Łuk. 24, 11

Zawsze to samo. Trudności z otwarciem ust. 

„Ale było, nie? Zabiło siedem osób, 

a u mnie koło kościoła zwaliło świeży mur!” Na granicy miasta 

przestawia taksometr na metrum heksametru. 

Wycieraczka maże nocne pejzaże malowane na szkle, 

w torbie na kolanach list Magdy. „Twoja ruda zdobycz”, 

tak się podpisała. „Ale ekstra widać tę kometę, 

nie? Szkoda, że teraz pada”. Łypie we wsteczne lusterko, widzi, że szkoda gadać, 

sapie i skupia się na skrywanej radości z niezłego kursu nad ranem. 

(Ta kometa, fakt. Z grubym rudym warkoczem, doskonale widoczna. 

Pod przybranym imieniem zachłannych Ojców chrzestnych, 

Hale’a i Boppa, mknie przez warstwy kosmosu płonąc, płonąc, płonąc. 

Przyznaję, też lubię wieczorem wyjść z domu i się gapić. 

Bryła 

brudnego 

lodu. 

A za nią pięćdziesiąt milionów kilometrów ogona gazów i pyłów. 

I, że za dwa tysiące lat pojawi się znowu. Nadzieja, że ktoś tutaj 

będzie jeszcze wierszował. Albo jeszcze nie: 

może planetą będą władały zielonookie anusy 

uodpornione na bakcyl, który zmiecie mocarstwa i oszalałe narody; 

sympatyczne jak czterdzieścioro samobójców z San Diego, 

którzy katapultowali się za pomocą barbituranów na podążający śladem komety 

pojazd kosmiczny Ti, gdy był najbliżej Ziemi. Albo ta wichura. 

Ponad sto na godzinę. W mieście pełno szkła i potłuczonej dachówki. 

Czasem sucha gałąź frunęła z wysoka jak młody pterodaktyl, 

który wypadł z gniazda. Przewracali się ludzie 

na żenujących dwu nogach). 

„O tu tu, w lewo!” — przemogłem gwałtem szczękościsk. „Zapomniałem uprzedzić”. 

„Spokojnie, spokojnie, pamiętam, już kiedyś wiozłem pana”. 

Dwa tysiące lat temu. „Wesołych świąt”. Trzaśnięcie, warkot silnika, 

mżawka. Symetria wody i ognia. Więc jak to było? Było 

jeszcze ciemno. Magdalena spojrzała na odsunięty kamień. 

Zaalarmowany zastępca szeryfa ujrzał leżące prześcieradła 

i chustę na głowę zwiniętą osobno na jednym miejscu. 

„Odór był tak silny, że policjanci musieli założyć maski”. 

Wszyscy się rozeszli, lecz Magdalena trwała na zewnątrz i płakała. 

Ktoś stanął za jej plecami, zapytał, co się zdarzyło. 

„Był dobry, taki łagodny, wypędził siedem demonów 

z mojego ciała, i za co!” „Wytrzyj łzy, przestań szlochać”. 

Kątem oka dostrzegła, że stoi w jednym — i to pół — bucie. 

„Zabili go”, wyszeptała zbielałymi wargami, „zabili go”. „I uciekł?” 

Pozytywka

Na ławce został śpiwór i francuska książka, 

filiżanka po kawie. Marylou albo Rysio 

musieli tu rano korzystać z październikowego słońca. 

Ich prawdziwe imiona to Marlene i Richard, 

uczą się pilnie polskiego, na marginesach książek 

zostawiają zapiski: „djenkouyem, smatchnego, gdje, 

chechtch, chiedem, ochiem, djevinch, djechinch”. Szeleszczą 

liście dębu pod kołami wózka, gdy dmuchnie następne płyną 

jak armada dłubanek, które jakimś cudem 

uniosły w powietrze swych ciężkich czarnych wioślarzy. 

Jeden kładzie się tuż obok twarzyczki Dawida, wózek jest odkryty. 

Pociągnięciem za sznurek uruchamiam księżyc 

z pozytywką w środku, płynie słodka melodia, 

próbuję przepowiedzieć synowi przyszłość, 

osiedli się gdzieś na wąwlu, zbuduje warowny dom, 

kiedyś spadnie z konia albo poleci na Księżyc 

szukać swojej melodii. Teraz gałurzy w swoim 

afrykańskim narzeczu: „gle, ujaa, ojeła”. „Bhasobha”, 

odpowiadam, „umusa kankulunkulu”. I Dawid wysyła swój uśmiech: 

nikomu, bo jeszcze nie jest oddzielony od świata, 

na razie wszystko jest jednym, na razie wszystko jest przed nim. 

Is everything going to be all right?

Nie lubisz tymczasowości. Spania pod śpiworem, 

garnka zamiast imbryka. Lub nie obchodzi cię, 

że równo osiemdziesiąt 

cztery lata temu 

Apollinaire poznał Madeleine. 

I przejmujesz się szaleńcami w rządzie. 

Dużo nas dzieli. Ale gdy ogień 

przychodzi, stapia nas w jedno 

z porcelaną, popiołem po cukierkach, 

węgielkiem jabłka. Wielka kosmiczna spalarnia. 

I kiedy nas cucą 

strażacy w pulsującej czerwieni kombinezonów, 

zostaje w nas na zawsze 

odrobina drugiego, wraz ze śladową ilością 

porcelany, cukru, owocu. 

I patrzę w twoje dziwne, zasmucone oczy. 

I wtulasz się we mnie, wczepiasz. 

Anioły rozwłóczą po polach 

zbędne strzępy naszych ciał, nawóz. 

I w telewizji mają szczęście, bo gdybyśmy 

włączyli prognozę, musieliby zapowiedzieć 

wszystkie pogody naraz. Leżymy. 

Leżymy. Po wykonaniu wszystkich miłosnych prac 

żeńcy wybierają ostatnie kłosy 

z naszych mięśni. I pewność przychodzi do nas 

w sekrecie. To się nie mieści w głowie, 

to się nie mieści w lędźwiach, to się nie mieści w sercu, 

to nieustannie przepełnia 

każde z pomieszczeń i naczyń, 

jakie w nas można otworzyć. Jasność. 

Wracając do polszczyzny: kupiłem w końcu ten czajnik, 

szkarłatny, z ustnikiem gwizdka. Faktycznie duża wygoda. 

Wypowiem tę rzecz całkiem prosto: niech wiecznie trwa ten eksponat. 

Dobrošov. Niepewność

Zrazu nie wiedziałem, co oznaczają strzałki 

z napisem „Pevnost’ Dobrošov”. Ciąg umocnień na szczytach 

rozjaśnił mi w głowie. Twierdza. Rozbiliśmy namioty 

na szczycie góry, na dachu bunkra, 

śledzie weszły do połowy. I tylko do połowy 

pewność, że nie zdmuchnie nas wiatr, że to, 

że tak, że na wieki. Wyszedłem rano na świat 

i drapieżny ptak odpłynął w błękit jak relikt. 

Spojrzałem na blok betonu z prętami zbrojeniowymi jak źle skręcony warkocz 

i pomyślałem o czasach, gdy także czułem się mocny. 

*** [Wyłania się z gąszczu nad rzeką...]

Wyłania się z gąszczu nad rzeką w jednoczęściowym kostiumie bordo. 

Piętnaście minut wcześniej z namiotu sztukowanego żerdką 

dochodził regularny 

sygnał jej ekstazy. Już tylko oni i my 

zostaliśmy na leśnym biwaku. Jej facet ociężale krąży, 

coś zgubił. Biały chudzielec. Staram się nie zwracać uwagi, 

obserwuję pionowy start osy, godełka niezapominajek, 

robaka na moim trampku: jest segmentowany, mleczny we wzory Kwakiutlów. 

Rolują karimaty. Godzina do południa, góry nadstawiają grzbietów 

upałowi. Podoba mi się sposób, w jaki dziewczyna stąpa 

po skoszonej łące. Poddaję się. 

Ich czarowi. Leżąc w trawie śledzę, jak jedzą skąpy posiłek, 

on się oblizuje, ona analizuje swoją twarz w lusterku, 

wstaje i zwija śpiwór, idąc za nim w kucki, chyba wysportowana. 

I stają mi się bliscy, choć z oczywistych powodów 

rozbiliśmy namioty na przeciwległych krańcach polany. 

Co mnie tak pociąga? Nie lep seksu, też byłem już dziś na szczycie; 

nie chęć by zawrzeć znajomość, nawet nie mówię im „cześć”. 

Symetria, w jakiej żyjemy. Mam w nim brata-bliźniaka, 

jeszcze przez dwie, trzy godziny, aż z garbami plecaków 

odejdą nie patrząc na nas, zajęci Swoimi Sprawami, 

tym, co mnie pociąga najbardziej. 

„Po tysiącu lat ciszy”

Przeszedł deszcz oczyszczający jak spowiedź. W nowym powietrzu 

ptak kląska o Czeczocie czy o klęsce Czeczenii. 

Wszędobylska trawa. Rosa oraz eros 

pozostawiony na pamiątkę czyjejś ostrożnej Miłości. 

W dole panorama podgórza, świat jak na dłoni. 

Wiatr złamał gałąź jabłoni, nocny zawadiaka. 

hulaka. Nie w modzie jest być w zgodzie 

z rzeczywistością! Zmyśliłem tylko erosa, bo już Miłości nie.  

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Pełnia

Drabiny dla turystów upodobniają „skalne miasto” do puebli. 

Komendy wspinaczy brzmią wśród pionów ścian jak w kościele. 

Znacząco czy nie. Fortepian Karkonosza, masywny głaz, milczy. 

Przyjść tu nocą. Lecz Magda się boi. 

Rano znajduję w trawie ciała śpiących rycerzy w mokrych od rosy śpiworach. 

Proparoksytoniczny akcent umelodyjnia frazę 

płynącą w środku nocy ze środka jeziora Kačinec. 

„Vyborna ta voda, Adamie”, mówi zdyszanym głosem 

spóźniona tutejsza Ewa. On się nie odzywa. Wszystko się odbywa 

pod ratunkowym kołem księżyca. 

Onieśmielany przez ryby, ich wieczystą obecność, 

spłukuję z siebie brud, brodząc w strumieniu. 

Wierność, wytrwałość, cierpliwość zajmują moje myśli 

gdy patrzę jak korzeń sosny oplótł skałę, absolut, 

i rośnie, i trwa na kamieniu, samotnie górując nad światem. 

Przychodzi baba do lekarza i mówi: nie czuję bólu

Śpiącej M.

Spełniło się.  

Głośno o mnie.  

Kochają mnie kobiety.  

A bywało inaczej. Mruk lodówki i takt zegara 

nie wystarczały, czasem i psa było mało. 

Zbędny, nosiłem w gardle globus histericus, 

trującą tabletę, która uwięzła w pół Drogi. Dzisiaj, cóż, tak wiele mnie 

nie dotyka, że mógłbym pracować w cyrku 

jako ten, obok którego wirtuoz ciska nożami. Dzisiaj wiem:  

o czym innym marzyłem. Mieć w sobie wieczny zapłon, 

eolską harfę w piersiach, ciągłą gotowość, by biec, 

prozac życia. Jak święty, który oszukał, chodzę w aureoli 

noży, które drżą jeszcze wokół znudzonej głowy, precyzyjne chybienia. 

Nie marzę, żeby orgazm dłużył się jak godzinki ani o eliksirze 

młodości, choć marzę: niech będzie jak dawniej, tylko troszeczkę mniej. 

Międzygórze. Drzwi

Pokoje na godziny. Ulice, domy cierpliwie ćmiące 

faje kominów — na godziny. Góry też nie na zawsze. 

Myjąc się odnotowuję napis na butelce pod lustrem: 

„Kills all known bacteria”. Ważne są tylko te 

bakterie, których jeszcze nie znamy? Młodzi o ładnych 

(wpływ otoczenia) twarzach śpią jeszcze gdzie kto padł 

po libacji. Letargowisko, nikt nic nie kupuje, tylko szkolna wycieczka 

kipi energią i murarze wbrew sobie łatają kamieniami 

fundamenty budynków podmytych przez powódź. Gdzieś w górze 

Michał Fostowicz oddaje się medytacji i są szczeliny, 

przez które pada blask. Byłem tu przed 

dziesięcioma laty, aż się boję, czy przetrwała skała, 

którą mam na zdjęciu. Druga wycieczka: rozbiegane oczy, 

nerwowe ruchy rąk, nikt nic nie kapuje. Tadeusz dźwiga siodło 

i wielki od piwa brzuch, od południa ma uczyć 

dziewoje konnej jazdy a myśli: jestem stary. 

Dlaczego?

Gdzież pójdziemy? Może znów nad rzekę 

pełną tajemniczych fusów lumpenświata, 

nad czarną wodę, której esencją 

jest przemijanie. Razem zrobimy siusiu, 

na stojąco, jak dorośli. Srogiemu przykazaniu 

dorosłości nie zwiejesz, szybkobiegaczu, prygunie 

stający na tle nieba i skaczący w Ciemno, 

gdzie jedynie cudem i tylko do czasu 

czekają na ciebie amortyzatory 

rodzicielskich ramion, cyrkle Miłości. 

Zobaczymy: kaczkę, dryfującą gałąź, opoja w malignie, nasze cienie 

Sto razy spytasz, dlaczego. Spróbujesz coś wycyrklować, 

żebym cię wziął na „jo pata”, na szyję. 

Zmęczone nóżki albo coś, albo coś. 

Coraz więcej ważysz. 

Coraz więcej rozumiesz. 

Zrozum, że czasem nie wiem, dokąd pójść. 

Przejdziemy przez most. 

A potem? Zobaczymy. 

*** [Wstałem o piątej...]

Wstałem o piątej. Był tam, gdzie go zostawiłem 

wczorajszego wieczoru: nowy, pachnący świat. 

Łodygi nabite sokami jak strzelby. 

Z każdym oddechem utleniały się w głowie 

dwa świeże sny o tobie jak dwa sekrety alkowy. 

Zostało trochę popiołu tam, gdzie wczoraj widziałem 

grupkę tubylców przed blokiem, na plastikowych krzesłach, 

w cieniu pojedynczego drzewa, przy grillu. 

Ponura karykatura obozu pod gołym niebem 

Szoszonów, Tarahumarów, Ajnów lub Tuaregów. 

Zew jest zapewne ten sam. Czyją karykaturą 

jestem ja? Nie chodzę między ludźmi w płonącej odzieży, 

występuję dość często, jak pospolita roślina, 

moje znaczenie jest wyolbrzymione, dotknij mnie 

i sprawdź. 

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

*** [Dotykany wszędzie szarym mydłem zmierzchu...]

Dotykany wszędzie szarym mydłem zmierzchu, 

ani drgnę. I przynajmniej z wierzchu 

czysty sięgam po kartkę, by jak pies do zwierza 

przymierzać się do niej. Magda mi się zwierza 

w liście zza Sandomierza: „Ubieram się ciepło, zwłaszcza 

lubię mocno się ściskać paskiem płaszcza, 

to jest jak twój uścisk”. I dalej: „Nie palę po kiblach, alkoholizuję 

się tylko przy tobie, do kina chodzę sama, 

wieczory spędzam w domu, co za życie! Nawet się obywam 

bez narkotyków”. Przelatuję wzrokiem jeszcze raz te zdania, 

czuję się wymyślony jak Hamlet i Dania, dziwny amalgamat 

życia i martwoty. Gdy język mnie uśmierca, ożywia mnie dotyk. 

Thoreau: wstawaj wolny od trosk przed świtem i poszukuj przygód

Językiem i wargami tak nieporadnymi w mowie, sprawnie uruchamiam rytmy ukryte 

w niej jak mechanizm w pudle instrumentu. 

Traperskim nożem przekrawam na pół mydło z powodu różnicy płci, bo natryski dla 

pań i panów są na campingu osobne, 

Kopię w drzwi, za którymi kryje się ktoś, kto rzucał w nas z okna jajkami a teraz drży 

ze strachu, bo muszę wyglądać strasznie w judaszu choć oba śmieszne pociski chybiły. 

Przeszedłszy jakoś przez pełen dziur most kolejowy nad Pasłęką, rozstawiamy po 

ciemku namiot za miastem, w miejscu upatrzonym z okna pociągu, 

Zsuwamy się stromą ścianą wąwozu Wałszy nieopodal staropruskiego grodziska, 

urzeczeni sobą lecz przytomni, bez długoterminowych przysiąg, 

Chwilę zespolenia przeżywamy i wtedy, gdy ze ściśniętymi gardłami patrzymy na 

perseweracyjny, kilkumetrowy szlak psa dingo w ZOO, do którego weszliśmy 

niechcący i nielegalnie, 

Przywiązani do swoich plecaków żołnierze mijają nas z zazdrością na głównej ulicy 

Braniewa, da Bóg, wezmą kiedyś odwet gwałcąc i paląc. 

Bawiąc się tęczową piłką Dawida

Bladoróżowe, miały gęsią skórkę. Zdaje się, kosztowały 

16,50. Przebite kurczyły się z sykiem i twardniały. 

Leżała potem taka w agreście lub rabarbarze, 

kula wgnieciona kopniakiem. Pękały jak bańki mydlane, 

ile meczów zostało na zawsze niedokończonych. 

Jesienią Matka piekła „burocorz”. Z buraków cukrowych 

ściąganych z furmanek kijem zakończonymi gwoździem, 

obok była cukrownia. Niezręczny harpunnik 

ryzykował chlaśnięcie batem, ale warto było. 

Był też Saturn, pojazd księżycowy od księdza Prawicy, 

na baterie. Próg czy garść kasztanów, zawsze parł do przodu, 

dając sygnał świetlny... Korzystając z chwili 

siadam, plastikowy brzdąc, w jego kabince z pleksy 

i ruszam na wojnę z czasem, miażdżąc gąsienicami 

wszystko napotkane, rozkazuję się cofnąć, 

rozkazuję się cofnąć, napompować wszystkie 

tamte gumówki, uformować kolejki z fur, których już nie ma, 

teraz jestem prawdziwy, błyska nade mną światełko. 

Chwytanie powietrza

„Dziadku Mietku! Dziadku Mietku!” — wołanie Dawida 

rozkrawa mi pierś jak krajzega. Posypany trociną 

mój „tatuń” podnosi nieśmiałe oczy znad maszyny. 

Już wczoraj patrząc z Drogi w oświetlone okno, 

widziałem, że jest stary. Pisał coś w zamyśleniu, z okularami na nosie 

jak człowiek uczony. Teraz widzę po stole, że rozwiązywał krzyżówki. 

Widzę tę samą od lat popielniczkę, radyjko, książeczkę 

do nabożeństwa, cyrkiel osadzony na tanim długopisie, 

obok rysunek techniczny (wciąż plany!), w słoiku czosnek z cytryną 

na astmę i dwie krople powietrza w wasserwadze, jedynej 

zabawce dla Dawida. „Mój tatuś 

miał 64 lata jak umarł, ja już mam 66” — śmieje się. „Ale palenie 

to muszę rzucić” — dodaje z tym samym przekonaniem, co zawsze, 

i sądząc po geście myśli, że podniósł 

wskazujący palec, dawno obcięty. I oto 

zza moich pleców dobiega przepiękny, minorowy dwudźwięk 

znajdujący rezonans w każdym zakamarku 

zapchanej pamięci. Trwa to długo, ponieważ 

uderzeń jest jedenaście. „Śpieszy godzinę i dziesięć minut, 

chyba tę sprężynę z żyletki ma za tępą”. „Naprawiłeś go?” 

„A jakoś nie było roboty, to zniosłem go ze strychu i podłubałem”. 

Chyba jest dumny nad miską barszczu z proszku, choć mogę się mylić. 

Naprawił zegar. 

Poprawił świat. 

Historia fioletowego podkoszulka

Romb okna, prosty zygzak rynny, pozimowa pustać pól. 

Spisuję, żeby nie przepadło (wiem, że przepadnie). 

Z listu od Magdy: „Ukochańcu, wróciłam prawie o północy, 

czuję każde ścięgno — cały czas tańczyłam, 

taka muzyka była. A wstać musiałam już o piątej, 

o szóstej była msza za dziadka, byłam przed 

ołtarzem św. Jacka i cały czas myślałam o Tobie”. I: 

„To jest bardzo filmowa, niewiarygodna historia”. 

Chora chęć, żeby ci obcy, z epok, które mają przyjść, 

wiedzieli, co było i jak. Film nie jest godzien opowiedzieć 

naszej historii, wiersze tak. Szczegóły: strąk 

dużego spinacza biurowego, rana na nodze 

żółta od rywanolu, podłużny znaczek z okazji 

światowego dnia poczty, na którym z dyliżansu 

parobcy wyprzęgają rozstawne konie, pocztylion ma trąbkę u pasa, 

w słomie bawią się psy. „Obok mnie leży Twój podkoszulek”. 

Po pierwszym praniu zbiegł się jak czas teraz. 

Jak tłum na Miejsce Wydarzenia. Nic się nie stało. 

Nawet grudka rudy głęboko w ziemi nie zostanie z tych egzaltacji. 

„W drzwiach domu mam zamek Gerda. Jak go sprzedają, 

to z pięcioma kluczami. Już zgubiłam trzy. 

Ciągle gubię klucze, po prostu. Ale tego od Ciebie 

nie zgubię na pewno. Bo to klucz do mnie...” 

Podłoga zasłana maszynopisami, zimowy pejzaż, jestem jurorem 

w poetyckim konkursie. Słodycz grafomanii. Dmuchawce 

na wietrze, ulatujące sylaby. Dlaczego rząd nic nie robi 

w sprawie entropii? „Absolutnie Twoja”. Gaz do dechy, 

celki zakonne, dyskoteki, gwałt 

ze szczególnym okrucieństwem. Byłem głupi, że nie przemyłem od razu 

łydki jodyną. Można było uniknąć... Głupi jestem! Niczego 

nie było można uniknąć! Józef Rybowicz: „I taki już pozostanę 

w tym niespokojnym życiu... Taki już pozostanę”. 

Ogień, lód

Ich skojarzenia są oczywiste, skoro na widok ogniska, namiotu, mnie z gniazdem na głowie 

rowerzysta wrzasnął z mostu: houk! Czasem kierowca TIR-a z zazdrością beka klaksonem. 

Bo też obrazek jest sielski: łuk Huczwy, łąka w srebrze ledwie opadłej mgły, zapodziany bocian, 

obłe szachownice trzech krów i nasze rowery pasące się na cyplu. 

Słońce jeszcze nisko. Sam doceniam uroki obrazka, mocząc stopy w rosie 

a usta w herbacie. Oddałbym go, gdyby można było, 

do tego muzeum, zamiast głosu na taśmie. Plus wczorajsze 

arcyroje komarów! Brzuch mam gorący od słońca, plecy zimne od cienia. 

Dualizm ich wyobrażeń jest jasny, w takim świecie żyją. 

Przyjaźń, nieprzyjaźń, niechęć, chęć. Jestem po stronie ognia, 

lecz myślę, że na tę Chwilę żywioły połączą swe siły. 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Lelów. Niech żyje śmierć

Niekształt jeziora jak andrzejkowa wróżba, 

wiatr, suchy szelest zeszłorocznych trzcin. 150 

kilometrów w nogach, masło zmęczenia dobrze ubite 

w mięśniach. Jak ulirycznić rower, zabytkowe złożenie 

kilku podstawowych mechanizmów? Uczulenie 

na barwy, pojedyncze zapachy, dźwięki w pozycji 

izolowanej. Nos szarpie narkotyk powietrza. 

Gotowe obrazy: latawiec nad łąką maleńki jak plemnik, 

jedynak w całym błękicie. Dzieci podążające 

na Mszę, ze święconką w plecionych koszyczkach 

jak z chorym kotem, uważne. Wilgotne zatoki zmierzchu, 

punkcje halogenów. Kubistyczny kościół jak makieta rakiety 

oświetlona od wewnątrz, odłączam rzężącą prądniczkę, 

żeby usłyszeć pół zdania od dowódcy lotu: to noc 

rozerwania potęg 

zła i ciemności, śmierci i grzechu. Tak? 

Rozbijamy namiot, nad nami okrągłe 

odblaskowe światło księżyca. Wodne ptactwo jęczy 

na sto sposobów, z oddali słychać co trochę 

głos, jakby olbrzym dmuchał w butelkę po piwie 

wielkości bojlera. O jutrzni będą nas budzić 

dzwony i huk jak z armat, nieznany mi zwyczaj, 

umarły by zmartwychwstał. Runą wszelkie budowle, 

każdemu wcześniej czy później 

zawali się świat, u podstawy jest kilka 

prostych mechanizmów, zagadkowe złożenie. 

Martwo szeleści przeszłość. Trwoga. Wesołych świąt. 

Lubię patrzeć

„Lubię patrzeć” — mówię cicho i to wszystko wyjaśnia. Dłoń 

mam ciemną i żylastą jakby to śmierć ją kładła 

na dziewczęcej piersi. Królewski orszak zmierza donikąd na jaskrawej panoramce, 

to samo wąż wrotkarzy na przelotówce za oknem. Prawie-prawie nie ma 

po co żyć. Skończone liczby na tablicach rejestracyjnych. Mroczne teatra mieszkań, 

gdzie wystawia się rodzinne dramaty na pokaz przechodniom. 

Trunki paliw na benzynowych stacjach. Gruchawki domofonów, kościelne kołomyje 

pozbawione tempa, niczym tysiącpolowe warcaby na szachownicach posadzek. 

Doczesne piękno ciał kruchszych niż flakony perfum. Pośród targowiska 

wagi i miary, zegary i liczydła, zniewagi. I góry relikwii za granicami miast. 

Młyny Boże

Dzwonią na „Anioł Pański”. Daremnie księżulo 

szarpie się ze sznurem, nikt nie odrywa rąk 

od warsztatu. By nadać sens nucie spiżu, 

odmawiam pod nosem triadę wbitą do głowy w dzieciństwie. 

Antyczne zdrowaśki. magiczne „słowo — ciałem”. 

Tykanie budzika daje rytmiczną podstawę. 

Spacery z Dawidem mają swój ryt i własne ikony, 

kolejno „Kamyki”, „Pies duży”, „Pan na krzyżu”, „Ding-dongi”. 

Ding-dongi są trzy, lecz żaden, pukam się nagle w czoło, 

nie ma sznura. Pewnie je uruchamia pstryczek-elektryczek 

lub prosty komputer z timerem. Unowocześniona wersja 

modlitewnego młynka. Dobrze, ale co z magią? 

Przecież puszczają miliardy wewnętrznych spawów materii, 

gdy Oświecony wypowiada słowo, które powoli 

nabiera kształtów, wypełnia się, ucieleśnia. 

Czy stworzą święty skaner niesiony mocą tysięcy 

gigabajtów, który zrobi to za nas, wystarczy klęknąć i kliknąć 

„Enter”? Boże, stój z Mieczem u tego wejścia. 

*** [Od rana skrzypienie dulek...]

Od rana skrzypienie dulek, warkot motorówek. 

I płyną: spaleni słońcem, z psami, termosami, sami. 

Mąciciele wody, siewcy śmiecia, hodowcy hałasu. 

Wspominam więc innych, sudeckiego Niemca, 

pogodnego starca godnie znoszącego 

zmierzch pilarskiego żywota lub tę parę, 

która z jakiegoś powodu wydała mi się lepsza, 

choć ujrzałem ich z szosy może na pół sekundy: 

dziewczyna przegięta w tył z głową zatrzymaną 

by zdjąć ustami wiśnię z drzewa, gdy nogi idą dalej, 

więc on przytrzymuje ją z tyłu. Zewnętrzny pozór, 

brud gasi już nawet światło tych pojedynczych gestów, 

lecz miło ulegać nowym perspektywom 

na serpentynach: zobaczyć od spodu czyjeś życie wczepione 

w spad góry, z detalami odłożonych narzędzi i suszących się ubrań, 

zajrzeć do wózka kołyszącej go zniszczonej kobiecie wypluwającej robaczywy kęs jabłka 

poniżej. Blisko, zupełnie inaczej, niż w oczach chłopca 

mającego świat u stóp, gdy stoi na moście 

szykując się do skoku dwadzieścia metrów w dół, 

jeszcze się trzyma barierki, pręży, odchyla głowę 

i pluje z rozmachem w wodę, okazując pogardę 

wszystkiemu, żądając podziwu i zdobywając go, 

choć kiedy leciał wydawał mi się głupi i stracony. 

*** [„Teren prywatny, wstęp płatny...”]

„Teren prywatny, wstęp płatny. Henryk Sułuja”, namazane na desce. 

A pięć jabłek podanych na dłoni rudej krowie, czy nie było zapłatą? 

Mieliśmy lunetę, więc stawali mi się 

bliscy ci ludzie na odległym brzegu, wystarczyło, aby ktoś 

cumujący łódź nosił bardzo niebieskie spodnie 

albo że inny zrobił sobie właśnie z rozwidlonej gałęzi 

przybór do zgarniania zgniłego siana, które wypalał. 

Na wystrzępionej bluzie Magdy napis: „If you cant run 

with the big dogs, STAY ON THE PORCH”. Wiatr. 

A otóż i robak na szlaku w poprzek naszej ścieżyny, 

gdzie był, co robił wczoraj, gdyśmy się kochali? 

Dlaczego energetycy nie noszą mizerykordii w kieszeniach kombinezonów

„Spotkałem ciebie na wagarach, oddałaś mi się za dolara, 

łapsiura, łapsiura”, śpiewa miody ksiądz. Z gitarą, w sutannie w plakietkach, 

owinięty kółeczkiem dziewczyn w obcisłych spodniach i 

chłopaków z indiańskimi przepaskami na włosach. Nawet jeśli znudzone, 

twarze są poważne, piosenka tak naprawdę opiewa co innego, 

to Wojtek dorobił księdzu dymek z napisem jak w komiksie. 

Sytuacja jest złożona, wolałbym opisywać rzeczy najprostsze: 

jak sznur kawalerii przechodzi przez rzekę albo skupione trwanie u spodu przedmiotów 

przezieradeł z rosy obracających o 180° 

kulkę świata. Z twarzy ksiądz jest podobny do mojego brata. 

Brat nigdy nie śpiewa, zna się za to na samochodach i prądzie, który 

zabija od razu. 

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Glina i gumoleum

Patisonowi

Płot krzywy, brona, dostępu do ustępu bronią pokrzywy. 

Żadna symetria nie ratuje tego walącego się świata. 

Gliniana polepa pod gumoleum, osełki dopasowane 

do dłoni, których już nie ma, i chyba wniebowzięta 

z wypłowiałego kartonu kruszejącego w kapliczce nad tylnym wejściem 

Matka Boska, wniebowzięta przez cierpliwe światło. 

Za szybą zostały tylko zasuszone kwiatki. 

Życie, zwłaszcza tak młode, w jakiś sposób ubliża 

świętemu spokojowi tego domu. Rozwydrzone radio 

ze sterczącym szydłem szydzi z myśli pająków 

i korników. Krzykliwe kolory skarpetek 

są nie na miejscu, ledwie je utrzymują spinacze do bielizny. 

Rozklejają się łóżka odwykłe od tego rodzaju 

posunięć. Rozglądam się, zaglądam, wszędzie umieranie. Samo życie. 

*** [Układam w szufladzie pięć harmonijek ustnych...]

Układam w szufladzie pięć harmonijek ustnych, 

wieszam dream catchera na łóżkiem Dawida. 

Długo jeszcze wszystko będzie nie na miejscu. 

„Ale pan ma książek” — dziwił się dźwigając 

właściciel bagażowej taxi. Już nie wiem, 

czy książki czynią mnie mądrzejszym. Gdy śpię, 

bielinek stróż ma dla siebie kapustę mojej głowy. 

Grzebie mi w pamięci. Tasuje pliki, kasuje. 

I budzę się znowu nie ten. Od nowa zapamiętuję, 

jak ślepiec w hotelu. Nic się nie układa 

w kontekst czytelny i prosty. Irytuje mnie własne, 

zaszyfrowane życie. Pojadę do miasta i co? 

Odsłonięte brzuchy i rąbki półdupków, ładne, 

ale nic więcej. Nie jest Prawdą to, co się wydaje 

tym młodym kobietom. Przypadkowe spotkania znajomych, 

grzecznościowy bulgot? Lepiej zostanę w domu 

i zacznę pisać romans. Będę więc zmyślać, zmyślać. 

Paseczki, krateczki, desenie

Sobota, dziewczyny tlenią włosy, szykują na wieczór szalowe kreacje. 

Żelazo pasów cnoty i krat w oknach utlenia się powoli, czas dogląda procesów kremacji, 

czasowniki, jego asysta, prześcigają się w formach. 

Nic mi nie mówi znalezione w gazecie nazwisko Jacquesa Delorme’a. 

Kobieta za kierownicą. Źle zaparkowała. Choć jest jeszcze wcześnie. 

policjant wypisując mandat uśmiecha się obleśnie, 

zapamiętuje jej twarz, przyda mu się we śnie 

po służbie. Cierpliwie rżną się Murzyni w Ruandzie i Zambii, 

dwaj emeryci na skwerze rozgrywają bezbłędny hetmański gambit. 

„Breaking the waves”

Pod głośniczkami z subtelną skandynawską muzyką 

Magda leży na brzuchu, z brodą na łokciu, nad „Zbrodnią i karą”, 

piękna jak tylko można być piękną mając osiemnaście lat i jakąś nadzieję. 

Miarowo uderza piętami w pośladki, nie wie, że podglądam. 

Pękł już łeb lichwiarki, ruszył bieg wydarzeń. Niesłyszalnie szemrzą 

przyciski nyckelharpy, miech akordeonu, płyną frazy czasu. 

I ja w swoim czółenku na oceanie bezsensu. 

Przełamując nieśmiałość podchodzę, liżę jej chłodne stopy. 

Za oknem miasto wiedzie swój noiczny żywot, 

śmiech, akord neonu powtarza wte i wewte jedną prostą Prawdę, 

na półkach sklepów piętrzą się palindromy sedesów i kajaków. 

Wczoraj w kinie płakała, teraz chichocze znad lektury. Niemal 

każdy świat ma dwa końce, mężczyznę i kobietę. 

Zawsze mów wyborcy to, co chce usłyszeć

Starość łypiąca ze swej skorupy na gibką młodość u moich ulubionych poetów. 

Płaski brzuch, ptak na sztorc, kajzerki bicepsów 

nie ujmują śmierci niczego. Prawdziwe umieranie 

zaczyna się po czterdziestce, na razie wolno się łudzić, odmładzać 

w lustrze drugiego ciała. Wypielęgnowane palce księdza 

wznoszącego krwawy toast na chrześcijańskiej reklamówce. 

Tylu młodych zdradzonych przez Chumbawambę. Pszczoły 

znów przyleciały do kwiatów za moim oknem, 

tam, gdzie światło odbite od szyby jest podwójne. 

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

5 Maja 1998. Więc kiedy?

Przez cały czas gada. Wspomina: 

swą pracę w ZPR-ach¹, w „Estradzie”, festiwale. 

pierwszy striptease w Opolu w siedemdziesiątym szóstym. 

O Ewie Lubowieckiej: „Jakie to było ładne!” Stworzył 

nowy fach: nieżyjera. Po każdym nazwisku 

a przed anegdotką, wątpiąc, że wiem, o kim mowa, 

wtrąca wyjaśnienie: „ówczesny naczelny...”, „fotograf...”, 

„wtedy nosił kamerę za Horoszkiewiczem...”, ale najczęściej: „nie żyje”. 

Brudno ma w tym mercedesie. Córka dziś zdaje maturę, 

prosi o tom wierszy dla niej. czytał przedwczoraj w gazecie. 

Chyba mu się nie przydam do przyszłych opowieści, 

nijaki, zajęty sobą i wciąż się zsuwającymi 

pudłami taśm i płyt, właśnie się wyprowadzam 

z radia. Plecak pełen listów, strach pomyśleć 

o kłębiącym się wewnątrz wirze ludzkich spraw, nie podołam, 

choćbym życie strawił. „Patrycji Piotrowskiej”. Kocha swą córcię, więc kiedy 

przychodzi do zapłaty, płacę wierszami 

z dedykacją na długą noc dorosłego życia 

wpisaną na kolanie. Wyprowadzam się: z błędu, 

z siebie samego, z tego melodramatu, po którym zostaje woń spalin. 

*** [Tutaj czas się zatrzymał...]

Tutaj czas się zatrzymał. Siadł na rozklekotanym 

krzesełku obrotowym, które kiedyś było 

krzykiem mody, włożył sobie w oko 

szkło powiększające. Wiedziałem, że trochę to potrwa: 

nietypowy rozstaw, teleskop trzeba podgiąć, 

potem pasek znów urwie się przy byle szarpnięciu. 

Żółte papiery dyplomów, godło państwowe, orzeł 

z koroną z papieru doklejoną jak na pośmiewisko, 

za dużą. Tableau „Wychwyt Grahama” 

wyjawia jakąś tajemnicę wiecznego mechanizmu 

sprężyny i trybu, nie rozumiem rysunku. 

Krzyki mód przemijają, zostaje milczenie epok. 

Zewsząd dobiega tykanie, wielka niezgoda rytmów. 

Niedzisiejszy warsztacik w centrum miasta, nie lubię 

tu przychodzić, mistrz jest mrukiem. Drżą mu ręce 

i mam czas przyjrzeć się wnętrzu. Tym razem 

żegna mnie gorliwie: „Kłaniam się! Kłaniam się panu!” 

Żegna mnie na zawsze, nieomal uśmiecha się. 

Vanitas; et omnia vanitas

Oparłszy stopę, która dyktuje rytm, na aluminiowej płozie 

kołyski Dawida, sięgam nad jego głową po długopis, 

aby spisywać śmierć. Najpierw była Murka 

pod kołem samochodu. Potem Mini zniknęła tajemniczo, 

jakby uprowadził ją palestyński kontrwywiad. Kilka dni temu 

zdechł Kosma wyniszczony biegunką, nie pomogła kroplówka ani pocałunki, 

do ostatka miauczał, wzywając pomocy. Teraz przychodzi wiadomość, 

że Marylou zginęła w wypadku na motocyklu, w pogoni za wiatrem. A jeszcze niedawno 

znalazłem w łazience jej spóźniony włos. Teraz te włosy marnieją 

gdzieś we francuskiej ziemi. Czeźnie młode ciało. Mój trzymiesięczny syn 

stroi mądre minki i śle chytry, zwycięski uśmieszek. 

Coś wie. Jest może jednym z palestyńskich zwiadowców. 

Kult ciała

I

Biała rzeźba chmury spiętrzonej jak lodowiec. Świetlana 

postać, sferyczna przodownica, nieskalana Swietłana 

prze naprzód. Zmienia swe proporcje 

jak siłacz zapracowujący na pamiątkowe proporce 

godzinami mordęgi nad każdym modułem muskulatury 

poddawanej co miesiąc, w świetle, osądom jury. Niezawisłe chmury. 

Busoł kołuje nad łąką. Wróble, szara, dziarska 

gromada rozsypuje się na asfalcie niczym szaradziarska 

kombinacja punktów, które połączywszy gmatwaniną linii, 

otrzymasz klarowny obraz. Ciamka, oblizuje się, ślini 

leszcz jadący sprzedawać się w Berlinie, prawdziwe widowisko, jak zmysłowo je gruszkę. 

Przed snem pocałunek: wyciera starannie usta o plecak służący mu za poduszkę. 

Ja wysiadam niedługo. Też sobie pozwolę na luksus 

soczystego owocu, wciąż czuję w żołądku ostry kuksaniec kuksu. 

O, trzymający w dłoniach gędziebne naczynia, wolni od trup i grup 

powietrzni muzykanci, gdzie mój trup znajdzie grób? 

Kto odda niesprawiedliwość wymyślonym zaletom? 

Kto mnie opłacze waletą? Kto pójdzie za lawetą? Damy przeciwko waletom? 

II

Kiedyś strażnicy grobu nieznanego żołnierza, odporni na wiatr i żarty 

rekruci sztywni jak knoty zastaną przy zmianie warty 

odwalony kamień. Oszaleje wojskowa żandarmeria. Tłumnie 

zwalą fotoreporterzy, by uwieczniać pustkę w urnie czy trumnie. 

Już widzę, jak główny strateg stratą gieroja się martwi. 

A to może i dobrze, że po wszystkim jesteśmy tak niedoskonale martwi.  

Znam takich. Z papierosem w zębach i w dresie 

młody sukinkot trafia raz za razem, pewnie pewien, że się 

nie zestarzeje, przenigdy. Obwieszcza to niebu krzykiem. 

Za pięć lat będzie kolejnym chodzącym nieboszczykiem 

z trudem trafiającym do domu, co dopiero do kosza. Że też się nie zmęczy, 

znów wsadził piłkę od góry i zawisł na obręczy. 

Cóż znaczą w tej pożodze nasze sknocone ciała, woskowa żandarmeria 

moralnych zasad, stearyna starań? Żądam berła 

i buławy, ogniotrwałej motyki, strażackiego bosaka i idę jak w dym, 

na bosaka, przez labirynt mowy. I wracam niepyszny, ucięty jak męski rym. 

Śmierć, to ci figura. A jaki cień. Myślałem, że gdzieś poleciała. 

Lecz przesuwa się ku mnie, na wolne pole ciała.  

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Rozproszenie

Listy, od Iwony („W dodatku przed wejściem do studia 

strasznie pudrują...”) i Magdy („Dziś byłam 2 razy w kościele, 

chyba diabeł we mnie wstąpił”). Przejechał pociąg. 

Ucichł. 

W kokonie kościelnej wieży urodziła się północ. 

Ktoś młody zaśmiał się głośno. Cień mojej głowy na płótnie 

namiotu. W latarce nowe baterie. Mucha równo oddycha, śpi. 

Starość jak głupia, spóźniona woźna 

nachodzi wiecznego szóstoklasistę zakochanego po uszy, 

który został we mnie jak w kozie na zawsze. 

Jeszcze raz do mnie wróciło to przedhistoryczne uczucie, 

zapał, by wyryć na pulpicie niepierwsze inicjały. 

Zburzone będą Kraków, Sandomierz i Tarnów, 

dumne ze swej urody miasta naszych spotkań. 

Dzikie zwierzęta zadepczą miejsca, gdzie drżymy pośród traw. 

Chtoniczne maszyny, ciągnąc żelazne brony, już idą po naszych śladach. 

Krzesło prawdy

Sposób, w jaki ona chodzi. To, że czeka na peronie. 

Albo, że się uśmiecha. Śmieje się jak chłopak, widać wszystkie zęby. 

Rozpoznaję jej zapach. Piersi jak odwrócone spodki, żeberka żeber. 

Ponazywać to wszystko, złożyć. Mówi o Oświęcimiu: nie jedź, 

mniejsza o stosy okularów i lalek, ale tam wciąż wszystko śmierdzi 

spalonymi włosami. Obcałowuję jej piegi na nosie i policzkach, 

„skandynawska uroda”, coś między Liv Ulmann a Pippi Langstrumpf. 

Dlaczego, dlaczego drży przy byle okazji. Powtarzamy swoje imiona 

niczym daremne zaklęcia. Pojutrze skończy siedemnaście lat, 

powinna być szczęśliwa z tym zapałem do rollersów, narciarstwa 

i Mikołaja Gomółki. Obejmując się mocno, idziemy na wystawę 

narzędzi tortur z epoki procesów o czary. 

Chłopcy z Placu Broni

Wychodząc na boisko w czerwono-zielonym rządku, 

znów mam 15 lat. Jednak łysinka Witka przede mną, 

brzuszki tam i sam jak niepotrzebne skarbce 

nie zostawiają złudzeń: gram z oldboyami. Sędzia 

niedowidzi, więc kłócą się jak dzieci, chcą się bić. 

Złudzeń, złudzeń! W szatni, w której na zawsze 

utrwalił się smród tylu porażek i zwycięstw, 

rozpamiętują pojedyncze zagrania. Studiuję wybity palec 

i z falą bólu przychodzi fala zrozumienia, znajomy skurcz. 

Chciałbym, żebyś tu była. zobaczyła te ciała 

kuśtykające pod prysznic a potem żebyśmy poszli 

przed siebie, między wschodzące trawy i tysiącletnie kamienie 

mało co mówiąc, chyba o nieważnych drobiazgach, najwyżej. 

Kalejdoskop

Żadnego użytku z tych barwionych szkiełek. 

Życie nie chce się tak ułożyć, łamie symetrii osie, 

pozbawia logiki ciągi zdarzeń. „Dla dzieci od lat 4”. 

Już teraz pociąga Dawida uładzone bogactwo, widać to, 

gdy zachwyt zakwita na skupionej twarzyczce. Zachwyt, 

rzecz obosieczna. Nigdy mu nie powiem, że to prosta 

sztuczka, trochę światła i zmyślny układ lusterek, ten cud. 

Usta — usta

Marcinowi „Siwy Włos” Świetlickiemu

Bo wiersze wolno pisać rzadko i niechętnie, 

pod nieznośnym przymusem i tylko z nadzieją, 

że dobre, nie złe duchy mają w nas instrument 

— Czesław Miłosz, „Ars poetica?” 

W domu jest zimno. Bezludne pokoje, 

nie ma ani jednej Lidki. Co mam zrobić? 

Frytki? Wietnamską zupę w 3 minuty? 

Cyka nakręcony budzik. Również syn sąsiada 

biega za oknem jak nakręcony. Każdy mechanizm 

zatrzyma się kiedyś. Ustaną usta ustaszy 

nawołujących do zrywów. Wyczerpią się możliwości 

każdego z tysiąca języków. Skończy się piękno kobiet. 

Przyjdzie lodowiec i przestawi figury widoków, 

wykona kilka szybkich, górotwórczych ruchów. 

Trzyminutowa zupa w milion lat. Włączam muzykę, 

umpa-umpa, które nie zastąpi mi kobiety i dziecka. 

Sąsiad rozgląda się czujnie, wypompowuje na niczyją łączkę 

nieelegancką zawartość szamba, przez całe życie 

nie napisał, twardziel, ani jednego wiersza.  

*** [Atakowany o północy...]

Atakowany o północy 

subitem opon, gdy jak z procy 

pijany szczyl startuje mazdą — 

tęsknię do tego kraju, gdzie grzechem jest popsuć bocianom gniazdo.  

Budzony przez bas, przez dudnienie, 

bo sąsiad na fulil w citröenie 

zapuścił techno, nowy remix — 

tęsknię do tego kraju, gdzie podnosi się kromkę Chleba z ziemi. 

Czytając dawnych czasów księgi, 

gdy inne tu rządziły dźwięki, 

żaby o zmierzchu, kogut rano — 

tęsknię do tego kraju, gdzie grzechem jest popsuć gniazdo bocianom.  

Dziwiąc się, że góra pieczywa 

wśród zwałów sztucznego tworzywa 

na miejskim śmietnisku się wznosi — 

tęsknię do tego kraju, gdzie kromkę Chleba z ziemi się podnosi.  

Erem zwiedzając, gdzie mizantrop 

turystów epatuje mantrą 

znudzony nią jak tysiąc mopsów — 

tęsknię do tego kraju, gdzie jest grzechem gniazdo bocianom popsuć.  

Filując z przydrożnego baru 

na przechodzące mimo pary, 

ciągnąc z wysiłkiem sok przez słomkę — 

tęsknię do tego kraju, gdzie się podnosi z ziemi Chleba kromkę.  

Gdy syn bez wątpliwości cienia 

żąda: „Daj mi coś do zjedzenia”, 

lodówka odpowiada echem — 

tęsknię do tego kraju, gdzie popsuć bocianom gniazdo jest grzechem. 

Higienę ciała utrzymując 

lub ją, przeciwnie, zaniedbując 

(cóż różni prysznic i pogrzebacz? ) — 

tęsknię do tego kraju, gdzie z ziemi podnosi się kromkę Chleba.  

Imaginując sobie Boga. 

Na przykład jako Astro-loga 

dyktującego ruchy gwiazdom — 

tęsknię do tego kraju, gdzie grzechem jest popsuć bocianom gniazdo.  

Jadąc i jadąc do Bizancjum 

z ukrytą pod dnem snów monstrancją 

przeciw wieszczbiarstwu i alchemii — 

tęsknię do tego kraju, gdzie podnosi się kromkę Chleba z ziemi.  

Kombinując jak koń pod górę, 

skąd wytrzasnąć pieniędzy furę 

i jak dwóm naraz służyć panom — 

tęsknię do tego kraju, gdzie grzechem jest popsuć gniazdo bocianom.  

Licząc w mordowni w Jeseniku 

zastępy szachów na stoliku 

starców liczących każdy grosik — 

tęsknię do tego kraju, gdzie kromkę Chleba z ziemi się podnosi.  

Łypiąc ciekawie, jak się zwiera 

czarnych i białych tyraliera 

w wojnie o jednej rurce dropsów — 

tęsknię do tego kraju, gdzie jest grzechem gniazdo bocianom popsuć.  

Mając mistrzowski ruch na oku, 

który przegapia w figur tłoku 

gracz — a mógł wziąć hetmana pionkiem — 

tęsknię do tego kraju, gdzie się podnosi z ziemi Chleba kromkę.  

Nocując, gdzie się da, mocując 

się z samym sobą, ustępując, 

jak ustąpiły gonty, strzechy — 

tęsknię do tego kraju, gdzie popsuć bocianom gniazdo jest grzechem.  

Obserwując, jak nasze dzieci 

obnoszą swój chybiony sprzeciw 

poprzez kolejne puste nieba — 

tęsknię do tego kraju, gdzie z ziemi podnosi się kromkę Chleba.  

Pchany już w otworzone okno 

przez zbójów, bo ich widać dotknął 

mój bunt w pociągu, w którym kradną — 

tęsknię do tego kraju, gdzie grzechem jest popsuć bocianom gniazdo.  

Rewidowany nocą późną 

przez umundurowane gówno 

hańbiące się dla nędznej premii — 

tęsknię do tego kraju, gdzie podnosi się kromkę Chleba z ziemi.  

Słuchając wycia pogotowia, 

co, mimo strajku służby zdrowia, 

mknie przeciw ciosom, guzom, ranom — 

tęsknię do tego kraju, gdzie grzechem jest popsuć gniazdo bocianom.  

Taksując wzrokiem wygląd bydląt, 

gdy w czystej rzece brud swój mydlą 

głupi, lecz piękni: nadzy, bosi — 

tęsknię do tego kraju, gdzie kromkę Chleba z ziemi się podnosi.  

Uzupełniając swój fikcyjny 

numer identyfikacyjny 

o ładnych parę paradoksów — 

tęsknię do tego kraju, gdzie jest grzechem gniazdo bocianom popsuć. 

Wsłuchany w pieśni i motety 

z trzynastowiecznej Francji, z mety 

czując się trubadurów ziomkiem — 

tęsknię do tego kraju, gdzie się podnosi z ziemi Chleba kromkę.  

Zirytowany przez imbroglio 

frondy prawiczków w piśmie „Brulion”, 

grzeszący samym już oddechem — 

tęsknię do tego kraju, gdzie popsuć bocianom gniazdo jest grzechem. 

Żywiąc się kaszą oraz műsli, 

zwolniwszy bieg wzburzonych myśli, 

kiedy mi coraz mniej potrzeba — 

tęsknię do tego kraju, gdzie z ziemi podnosi się kromkę Chleba. 

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Ktoś, kiedyś

Po pracowitej nocy lub — wszystko jedno — orgii 

ktoś kiedyś zostanie obudzony dzwonkiem 

do drzwi. Ze stopami ciężkimi 

jak gdyby brodził w wodzie 

odbierze przesyłkę za dużą, 

aby zmieściła się w skrzynce. 

Wierzę, że skrzynki i dzwonki 

przetrwają. Na przykład „Antologia 

polskiej poezji rytmicznej”, 

coś koło tysiąca stron. 

I przyrządzając, zależnie od majętności, 

pot-pourri z frutti di mare albo grochówkę z proszku, 

otworzy książkę przypadkiem 

akurat na moim wierszu (przypadek to mój jedyny 

sprzymierzeniec w niepewnej krainie przyszłości). 

Pięć sekund zamyślenia i słabość w ręce kręcącej 

łyżką młynki w naczyniu, o ile słabość przetrwa. 

„Czytelnik”, mój jedyny. I to będzie jedyny 

całej tej pisaniny, mówiąc wulgarnie, sens. 

Nietzsche: hańbą jest być szczęśliwym!

Doglądam umocnień. Tracę kontakt z nierzeczywistością, 

mówię: nie wiem, nie znam, nie oglądam, nie słucham. 

Jeszcze gazety. Nigdy nic nie zrobiłem dla torturowanych. 

Jakże zazdroszczę tym, co nie wierzą w Oświęcim. 

W piętnaście lat po Hitlerze świat podbił rock’n’roll! 

Simone Weil miała moje lata, kiedy się zagłodziła. 

Historię, biologię, nauki „ścisłe” — wszystko ułożyliśmy sobie tak, 

żeby usprawiedliwiało. Orgazm, „mała śmierć”. A przyjemność duża. 

Uśmiech pohańbienia na twarzy kobiety, uśmiech oprawcy na twarzy chłopca lub odwrotnie. 

— Czy warto rozdrapywać rany? — A co, zagoiły się? 

Odkąd pamiętam, chciałem wydać tom wierszy pod tytułem „Nie”. 

Więc się umacniam. Tu poprawię zapałkę, tam dołożę cierń. 

Próba czasu

Rzeczoznawca znał się na rzeczy. 

Omiótł wszystkie kąty taksującym spojrzeniem. Okrutnym i 

smutnym, jakby znał wartość 

płyty gramofonowej wiezionej z wakacji po przekątnej Polski 

lub ukrytego w szafie paska testu ciążowego z ledwie widocznym plusikiem. 

Osierocane psy i pająki, kurze w zakamarkach. 

Zimno jak wtedy. Pół milimetra, o jakie spadnie 

słupek rtęci w ściennym termometrze, gdy ustanie krzątanina 

przeprowadzki. Przycinanie ogona, palenie sterty listów. 

Zamierzchłe czasy odnowione na chwilę jak fresk w deszczu. 

„Drabczyk pisał mi, że i od niego wycofałeś swój arkusz. 

Cóż się dzieje z tobą? To chyba czwarty w ostatnim czasie”. 

„Zajmij wreszcie w tej Warszawie jakieś fajne mieszkanie, ile lat będziesz cieciem?” 

„Praca w radiu jest. Mieszkanie masz za darmo w Dobrzeniu u Kaczyńskich, 

prawie na 100%. Cztery pokoje, łazienka, przedpokój jak salon”. 

„Ale cię chwalą. Tylko nie wiem, co znaczy słowo aliteracje. 

Napisali też, że operujesz tanimi chwytami poetyckimi, 

może byś wydał książkę z tymi chwytami?” 

„Wysiadłem w Kłodzku, widziałem po drodze soczysty las, góry, 

no i chmurzasto-promienistą Rzeczywistość. Zdaje się, że przez chwilę byłem Adwajta”. 

„Koresponduję z takim dziwnym facetem z N. Y. 

Dostałem adres firmy wysyłającej za darmo świerszczyki. 

Pierdolnąłem się o parę cyfr i napisałem do Hudsona”. 

„Przez wakacje mieliśmy się zastanowić nad tematami ’Maski w życiu — hipokryzja’ 

i ’Dlaczego kocham życie’. Mógłbyś mi trochę podpowiedzieć? A z tą cenzurą 

to chyba przesadzasz, tracić szansę druku w fajnym wydawnictwie tylko dlatego, 

że jeden facet uważniej przeczyta nasz wiersz?” 

„Kasia porzuciła mnie. Szkoda tylko, że kiedyś 

wymawialiśmy wobec siebie piękne i wielkie słowa”. 

Rzeczoznawca, hm. Jakoś tamte słowa 

nie straciły wartości. Wieczne zachwyty młodości. 

Lidka egzotyczna jak ukwiał. Zwy, echa 

w moim opustoszałym wnętrzu. Cykle. Sentymenty, 

pamiątki. I nakładany na nie 

lukier teraźniejszości. Dawid 

cały w onomatopejach. Klaruje nowiny o 

łołłołach, brumbrumach, ciufciach i kwakwach. 

Radio całą dobę 

nadaje komunikaty. Powódź pięćsetlecia. Wciąż mkną iju-iju 

i śmigłowce kołują nad rozlewiskami. Woda coraz wyżej, 

na mostach kolejowych zaparkowano krowy i po raz pierwszy zbratane 

z nimi błyszczące auta, rosną góry gnoju. 

Czas próby. Pedałuję powoli wzdłuż wsi, rowerem w wodzie po osie. 

Potwierdza się, co już wiedziałem: wątły był 

każdy fundament. Żadne obwałowania. Przegrałem. 

Nic nie znaczyłem (Lidka: „nie możesz mnie nawet 

obrazić. Twoje słowa 

nic nie znaczą”). Płacze ostatni raz 

używszy niechcący słowa „kochanie”, siły nawyków 

rozpanoszyły się w nas, do ostatniej chwili 

strzyżono trawniki, patrzono w telewizory i nie wierzono, 

choć wojewoda w radiu już płakał, błagając 

o ewakuację. Pojawiły się w mieście 

pierwsze jaskółki trupów. 

Całkowicie 

zerwana 

łączność. 

Telefony komórkowe — do wyrzucenia. Na nic telegrafy. 

Samochody — na nic. Amfibie — na nic. Wiersze na nic. Zostałem, zostaliśmy, staliśmy się 

niepotrzebni jak akustyka wypróżnionych kościołów. 

Jak wnętrza sprzedanych domów pełne 

faktów uznanych za niebyłe. 

Sobie na 33 urodziny

Kraków za oknem schodzi do swojego 

podziemnego alter ego po dwudziestu stopniach mrozu, sztywno, 

o kulach kościelnych wież, gdy ja patrzę w lustro nieudolnie 

podrabiające rysy twarzy, powtarzające układ zmarszczek i pasm włosów. 

Teraz, wypalony, mogę Go zrozumieć. Gówniażeria wrzeszcząca: 

„Nie wierz nikomu po trzydziestce!” miała rację. Oto najlepszy moment, 

ostatnia chwila, by dać się powiesić nago na publicznym widoku, oblać się benzyną 

i ostatni raz stanąć w ogniu samego siebie, w imię idei, zanim przestanie być ważna, 

zanim stanę się zimnym wyjadaczem ciepłych resztek z wagin 

coraz młodszych dziewcząt, nędzniejszym od kurwy harasymowiczem odcinającym 

kupony od własnej niesławy czy małym humerkiem zasłaniającym się niepamięcią 

jak tarczą. Niezdolny do Miłości staję się zdolny do wszystkiego 

innego, reszta to proste mechanizmy. Gerentokracja... 

I ten rozmydlony Stachura miał rację: kochać można i tak, jak się przenosi góry: 

siłą woli. Na starość zostają tylko wyuczone za młodu triki, 

śmieszne zapamiętane cytaty, zapamiętale powtarzane. Będę wracał przed to lustro. 

Powrót do Anny Marii

Wracam do mojego domu pachnącego parką, pomyjami, popiołem i pastą 

do podłóg. 

Nasze życie należy do Ryby.  

Wracam do miejsc olśniewająco jasnych i czystych. 

Nasze życie należy do Ryby.  

Wracam do bólu Matki, której zwrócono właśnie umęczone ciało syna. 

Nasze życie należy do Ryby.  

Wracam do prostego języka dzieci. 

Nasze życie należy do Ryby.  

Wracam do Karuska bez końca zataczającego większe i większe kręgi 

spirali. 

Nasze życie należy do Ryby.  

Wracam do chłopca porzuconego na klatce schodowej w Łodzi i potem 

jeszcze podrzucanego tu i ówdzie. 

Nasze życie należy do Ryby.  

Wracam do ziemi, bo wypełniają się moje małe proroctwa. 

Nasze życie należy do Ryby.  

Wracam na szpotawych stopach, niosę raka prostaty, żylaki odbytu 

i achalazję, do majowego poranka, gdy nogi niosły mnie same. 

Nasze życie należy do Ryby. 

Wracam na Mały Rynek w Krakowie, w bezbrzeżną pustkę, do NIC, które 

było we mnie od samego początku. 

Nasze życie należy do Ryby.  

Wracam do drżenia, które jest moim jedynym imieniem i jedynym 

nazwiskiem. 

Nasze życie należy do Ryby.  

Wracam z krainy, gdzie próżny urok słów bywał mi pocieszeniem. 

Nasze życie należy do Ryby.  

Wracam na odpychające łono Kościoła, który przykazał mi Miłość, 

więc posłuchałem go. 

Nasze życie należy do Ryby.  

Wracam na puste pola po swój plugawy plon poczęty ze światła będącego ułudą. 

Nasze życie należy do Ryby.  

Wracam po znak krzyża zostawiony kiedyś na czole niemowlęcia. 

Nasze życie należy do Ryby.  

Wracam jako truposz, zombie, wydrążony ludź, bo dałem z siebie 

wszystko i zostały we mnie tylko śmiecie. 

Nasze życie należy do Ryby. 

Wracam niegodny wiązać sznurowadeł tym, którymi gardziłem, pamięć 

jak zepsuta sekretarka powtarza w kółko „Nie jestem godna, żebyś 

mnie dotykał”, wywyższałem się i słusznie mnie karzesz. 

Nasze życie należy do Ryby. 

Wracam pomiędzy rupiecie czekające aż czas dokończy dzieła a potem wracam na swoje miejsce, do świata zapachów. 

Nasze życie należy do Ryby.  

Wracam do wszystkich niemęskich scen, jakie były moim udziałem. 

Nasze życie należy do Ryby.  

Wracam, jako popychadło, do warsztatu mojego Ojca. 

Nasze życie należy do Ryby.  

Wracam nad szpitalny kojec aby patrzeć na swego półrocznego syna. 

Nasze życie należy do Ryby.  

Wracam na podwórko, na którym godzinami kopałem kapsel od wina, 

ponieważ przebywałem w innym świecie. 

Nasze życie należy do Ryby.  

Wracam do swoich pierwszych posunięć w grze, której reguł nie pojąłem, więc nie wiem, gdzie są dziś moje błędy. 

Nasze życie należy do Ryby.  

Wracam do Głodu, ale nie potrafię już go poczuć. 

Nasze życie należy do Ryby.  

Wracam do brzucha, gnieżdżę się.  

Wracam z podróży, w której wiodło mnie bicie utajonego serca zegara, 

jeszcze przed chwilą coś drgało w połamanych mechanizmach, poruszało 

się, próbowało się powtarzać, wreszcie umilkło.  

Przypisy:

1. ZPR — Zjednoczone Przedsiębiorstwa Rozrywkowe. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest udostępniony na licencji Licencja Wolnej Sztuki 1.3
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/podsiadlo-wychwyt-grahama

Tekst opracowany na podstawie: Jacek Podsiadło, Wychwyt Grahama, Lampa i Iskra Boża, Warszawa 1999.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów autora. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Aleksandra Kopeć, Paweł Kozioł, Jan Szejko.

Okładka na podstawie: Morning forest, Derbeth@Flickr, CC BY 2.0

ISBN-978-83-288-5233-4

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.