Jan Kochanowski

Pieśń II

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Pieśń II¹

Nie dbam, aby zimne skały 

Po mym graniu tańcowały; 

Niech mię wilcy nie słuchają, 

Lasy za mną nie biegają². 

Hanno, tobie k woli³ spiewam, 

Skąd jesli twą łaskę miewam, 

Przeszedłem już Amfijona 

I lutnistę Aryjona⁴. 

Mnie sama twarz nie uwiedzie; 

I choć druga na plac jedzie⁵ 

Z herby domów starożytnych, 

Zacne plemię⁶ dziadów bitnych, 

Ja chcę podobać sie w mowie 

Nauczonej⁷ białejgłowie; 

Ty mię pochwal, moja pani, 

Nie dbam, choć kto inszy gani. 

Cnocie zajźrzą jako żywo⁸, 

Bujne drzewo wiatrom krzywo⁹; 

Ale ty chciej pómóc sama, 

Nie ugrozi zazdrość nama¹⁰. 

A jesli me niskie progi 

Będą godne twojej nogi, 

Nogi pięknej — nie potrzeba¹¹, 

Dosięgę już głową nieba. 

Samy¹² cię ściany wołają 

I z dobrą myślą czekają; 

Lipa stojąc wpośrzód dworu, 

Wygląda cię co raz¹³ z boru. 

Każ bystre konie zakładać, 

A sama sie gotuj wsiadać; 

Teraz naweselsze czasy, 

Zielenią sie pięknie lasy. 

Łąki kwitną rozmaicie, 

Zająca już nie znać w życie¹⁴, 

Przy nadziei oracz ścisły¹⁵, 

Że będzie miał z czym do Wisły. 

Stada igrają przy wodzie, 

A sam pasterz, siedząc w chłodzie, 

Gra w piszczałkę proste pieśni, 

A faunowie¹⁶ skaczą leśni. 

Kwap sie, póki jasne zorze 

Nie zapadną w bystre morze; 

Po chwili ćmy¹⁷ czarne wstaną, 

Co noc noszą nienaspaną¹⁸. 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Pieśniach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

2. Nie dbam (...) biegają — tańczące skały to aluzja do działalności Amfiona, władcy Teb i muzyka, który potrafił swą grą poruszać kamienie, zaś wzmianka o biegających lasach stanowi nawiązanie do umiejętności Orfeusza (zob. też: Ks. 1, Pieśń XXI). [przypis redakcyjny]

3. tobie k woli (starop.) — dla ciebie. [przypis redakcyjny]

4. Aryjon — Arion: muzyk z Lesbos; dźwięk jego głosu zwabił delfiny, które uratowały mu życie. [przypis redakcyjny]

5. druga na plac jedzie — inna się popisuje. [przypis redakcyjny]

6. plemię (starop.) — potomek. [przypis redakcyjny]

7. nauczony — uczony, wykształcony. [przypis redakcyjny]

8. zajźrzą jako żywo (starop.) — zawsze (przez całe życie) zazdroszczą. [przypis redakcyjny]

9. wiatrom krzywo — nie podoba się wiatrom (więc potrząsają nim). [przypis redakcyjny]

10. nama (starop.; C. daw. liczby podwójnej) — mnie i tobie. [przypis redakcyjny]

11. nie potrzeba — tu w znaczeniu: nic mi już więcej nie potrzeba do szczęścia. [przypis redakcyjny]

12. samy (starop. M. lm rodz. niemęskoosobowego) — same. [przypis redakcyjny]

13. co raz — co chwilę. [przypis redakcyjny]

14. Zająca już nie znać w życie — oznacza to, że żyto wysoko już wyrosło. [przypis redakcyjny]

15. ścisły (daw.) — skromny, oszczędny. [przypis redakcyjny]

16. faunowie (daw. forma lm; dziś: fauny) — pół mężczyźni, pół kozły. W mit. rzym. bóstwa polne i leśne towarzyszące pasterzom. [przypis redakcyjny]

17. ćma* (daw.) — ciemności. [przypis redakcyjny]

18. noc (...) nienaspaną — mowa tu o nocy nie pozwalającej na przerwanie snu, może nawet o śmierci jako wiecznym śnie. [przypis redakcyjny]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/piesni-ksiegi-wtore-piesn-ii

Tekst opracowany na podstawie: Pieśni Jana Kochanowskiego księgi dwoje, Drukarnia Łazarzowa, Kraków, 1586

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Aleksandra Sekuła, Olga Sutkowska, Piotr Wilczek.

Okładka na podstawie: AlicePopkorn@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-10.