Jan Kochanowski

Pieśń V

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Pieśń V¹

Kto ma swego chleba, 

Ile człeku trzeba, 

Może nic nie dbać o wielkie dochody, 

O wsi, o miasta i wysokie grody. 

To pan, zdaniem moim, 

Kto przestał na swoim; 

Kto więcej szuka, jawnie to znać daje 

Sam na sie, że mu jeszcze nie dostaje². 

Siła³ posiadł włości, 

Kto ujął chciwości⁴; 

Trudniej to przyjdzie niż Turki zhołdować 

Albo waleczne Tatary wojować. 

Mocą wiele świata 

Wziął za krótkie lata 

Król macedoński⁵, lecz mu sie tak zdało, 

Że nań samego świat był jeden mało. 

Cóż pomoże zbroja 

Albo władza twoja? 

Serca nie zleczą żadne złotogłowy, 

Żadny skarb troski nie wybije z głowy. 

Więc śmierć nieużyta⁶ 

Ta za gardło chwyta 

Bogate pany jako proste sługi, 

Ani zborguje, byś wyciągnął długi⁷. 

Lecz przedsię⁸ człowiecza 

Wszystka o tym piecza⁹, 

Aby ku złotu złota przybywało; 

Bo, by nawięcej, łakomemu mało. 

Wszystko to zostanie 

Po twej śmierci, panie; 

A coś ty zebrał przez ten czas łakomie, 

To sie zostoi¹⁰, nie wiem w czyim domie. 

Sklep¹¹ ten niedobyty¹² 

Puści prędko nity¹³; 

A winem, co sie ty frasujesz o nie, 

Będzie zamaczał potomek twój konie. 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Pieśniach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

2. nie dostawać (starop.) — brakować. [przypis redakcyjny]

3. siła (starop.) — dużo. [przypis redakcyjny]

4. ujął chciwości — poskromił chciwość. [przypis redakcyjny]

5. Król macedoński — Aleksander Wielki (356–323 r. p.n.e.), król macedoński, w kolejnych wyprawach zajął Persję, Egipt, Babilon i wiele innych ziem. Symbol wodza nieustraszonego i chciwego wciąż nowych zdobyczy. [przypis redakcyjny]

6. nieużyty (starop.) — nieubłagany. [przypis redakcyjny]

7. Ani zborguje, byś wyciągnął długi — nie poczeka, aż ściągniesz należności od dłużników. [przypis redakcyjny]

8. przedsię (starop.) — przecież. [przypis redakcyjny]

9. piecza (daw.) — staranie (o coś). [przypis redakcyjny]

10. zostoi — ostanie się, zostanie. [przypis redakcyjny]

11. sklep (starop.) — piwnica. [przypis redakcyjny]

12. niedobyty (starop.) — nie do zdobycia. [przypis redakcyjny]

13. Puści (...) nity — rozpadnie się, nie przetrwa; nity: gwoździe. [przypis redakcyjny]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/piesni-ksiegi-pierwsze-piesn-v

Tekst opracowany na podstawie: Pieśni Jana Kochanowskiego księgi dwoje, Drukarnia Łazarzowa, Kraków, 1586

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Aleksandra Sekuła, Olga Sutkowska, Piotr Wilczek.

Okładka na podstawie: marfis75@Flickr, CC BY-SA 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-10.