Wincenty Korotyński

Przednówek

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Przednówek¹

(dnia 25 marca)

Szła bita droga k’wielkiemu grodowi², 

Snuli się po niej konni i wozowi, 

I jeden pieszy — blady cień człowieka. 

— »Wiosno! — rzekł — wiosno! kto ciebie nie czeka? 

Komu nie świetlej, nie raźniej na duszy, 

Kiedy twój deszczyk ziemicę poprószy, 

Gdy z ziemi matki paluszki dobywa 

Dziewicza trawka, lub choćby pokrzywa? 

Każdy cię wita, och! duszą radosną... 

A jednak, jednak niegodnaś ty, wiosno! 

Związałaś słonko, że idzie nieskoro³, 

I wszystko drzemie pod lodową korą... 

— Panie łaskawy! nie trzeba koszyka? 

Nie trzeba!... Zimno aż kości przenika: 

Na chleb przedałem świtę⁴ u Chaima, 

I chleba nié ma, i odziewku nié ma 

I biedna żona — ot, umrze z zgryzoty... 

— Obdarz biednego, paneczku mój złoty! 

Żona mi chora — dzieci niebożęta, 

Jak rude myszy... Niech Bóg nie pamięta!... 

Mówili starzy: w święto Zwiastowanie, 

Pliszka, usiadłszy na skrzydło bocianie, 

Przynosi wiosnę z dalekiego nieba... 

— Panie! roboty może jakiej trzeba? 

Ja umiem robić z siekierą i piłą; 

Zapłacisz za to choć skorupą zgniłą, 

Bóg ci nagrodzi za ten chleba kawał... 

Bodaj nikt dobry tego nie doznawał!... 

Dziwna! dopóki jest za czym — przy trudzie 

Człek nie masz czasu i westchnąć jak ludzie, 

Praca za pracą, jak kawki na słotę; 

A teraz, głodny, czy znajdziesz robotę? 

Mój mocny Boże! czemu tak się dzieje? 

Jeden pracuje, aż krwawy pot leje, 

I puchnie głodem — a drudzy siedzieli, 

Jak ptaszek w gnieździe... nierówno Bóg dzieli... 

— Już umrzeć chyba; lecz dusza rogata... 

Boże mój Boże, zabierz mnie ze świata. 

Wszak ja słyszałem w Twym świętym kościele: 

Że kiedy luda zebrało się wiele, 

W dzikiej pustyni, by Ciebie słuchało, 

Toś cudem rzeszę nakarmił zgłodniałą. 

Łaskawy Boże, i dzisiaj Tyś taki: 

Cudem nakarmisz znędzniałe biedaki, 

I mym sierotkom, gdy ojca nie stanie, 

Z jasnego nieba ześlesz zlitowanie. 

Może zgrzeszyłem — i karzesz ich za to; 

Zginę — otworzysz kleć Twoję bogatą; 

Rozkażesz słonku, by śniegi pożarło, 

By rozegrzało ziemię obumarłą, 

Gdy grom ją wstrząśnie, gdy deszczyk napoi, 

Wyłoni ziółka, zgłodniałych ukoi: 

Oni niewinni! Jeszcze świat ich łudzi, 

Jeszcze kochają i Ciebie, i ludzi... 

— Żebyż to, Boże, nim dusza wyleci, 

Okruchę chleba... nie dla mnie — dla dzieci... 

Wyleci — pewno... bo serce już pęka, 

Nogi się chwieją... kościenieje ręka... 

Litośny Boże! nie karz mnie surowo!...« 

I w mętną fosę potoczył się głową, 

I zginął człowiek z wybladłym obliczem, 

I nikt nie widział — bo wszystkim był niczém. 

Któż więc na Sądu straszliwym obrzędzie 

O bratobójstwo obwinionym będzie? 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. przednówek — okres przed pierwszymi po zimie zbiorami, zagrażający chłopom głodem. [przypis edytorski]

2. k’wielkiemu grodowi — w stronę wielkiego grodu. [przypis edytorski]

3. nieskoro — powoli. [przypis edytorski]

4. świta — okrycie wierzchnie. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/korotynski-czem-chata-bogata-tem-rada-przednowek

Tekst opracowany na podstawie: Wincenty Korotyński, Czema chata bogata, tem rada. Kilka poezyj Wincentego Korotyńskiego, nakł. J. Krasnosielski Księgarz, Wilno 1857.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska. Utwór powstał w ramach konkursu "Współpraca w dziedzinie dyplomacji publicznej 2013", realizowanego za pośrednictwem MSZ RP w roku 2013. Zezwala się na dowolne wykorzystanie utworu, pod warunkiem zachowania ww. informacji, w tym informacji o stosowanej licencji, o posiadaczach praw oraz o konkursie "Współpraca w dziedzinie dyplomacji publicznej 2013". Publikacja wyraża jedynie poglądy autora i nie może byc utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Paweł Kozioł.

Okładka na podstawie: außerirdische sind gesund@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.