Adam Kaczanowski

Stany

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

ISBN-978-83-288-5818-3

Wszystko jest z Ameryki

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Stany

Krzysztof Kolumb nie lubi swojej pracy/

W dniu w którym odkryłem Amerykę 

pomyślałem/ że przydałaby się beczka 

prochu/ 

o co ci człowieku chodzi/ wybuchnęła 

Betty Boop stojąca za barem/ 

Stać się samochodem pułapką/ uśmiercić 

wszystkie wątpliwości/ i wziąć się znowu/ 

ochoczo do roboty/ 

być z/ adamem. Amen. 

(pracuję w reklamie/ czytam Harvard 

Business Review) 

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

.../

nasza papuga rozmawia z policyjną syreną/ 

chwilę przedtem zagadywał ją sklepowy alarm. 

czy mamy już wszystko/

Bez dwóch zdań mamy tu wszystko: 

pomidory tanie jak nigdy/ tor Daytona/ 

z opon/ na parkingu/ dla ścigających się 

chłopców/ nie skorzystać to grzech/ 

Może Budda nam by wybaczył/ 

ale Jezus na pewno nie zapomni/ 

Powiedziałaś:/ Gdybym była dzieckiem 

i gdyby zostawiono mnie tutaj, wśród tych wszystkich 

zabawek/ umarłabym ze szczęścia/ 

Kup/ Skorzystaj/ Wygraj/ tylko 

milionerzy oszczędzają/ rozglądamy się jeszcze/ 

koszyk jest pełny/ kosz pusty/ 

daliśmy kanibalom w kość/

ich potomkowie/ składają 

zabawki dla naszych dzieci/ 

nasze żony mówią:/ Moim marzeniem 

jest pogłaskać krokodyla/ 

wszystko mamy w telewizji/ 

nie wszystko jest do oglądania/ 

kuchnia haitańska/ choroby 

przywiezione z buszu/ 

magia ekranu miga/ gość w kowbojskim kapeluszu 

wkłada rękę/ do paszczy węża boa/ 

i wyciąga niestrawionego królika/ 

sen:/ jestem gwiazdą/ jestem czarną 

dziurą/ wypluwam/ 

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

anioł 2003/

współczesny anioł stróż nie ma 

skrzydeł/ tylko elektroniczne czujniki/ 

światłość z żarówek Philipsa/ klienci 

to ćmy/ które nie stać na samobójstwo/ 

pytasz, czy ja kiedykolwiek płaczę/

jadąc do pracy/ widziałem człowieka 

położonego na drodze/ obok kierowcę toyoty/ 

który próbował coś zrobić/ i korek/ 

bo inne auta nie miały jak przejechać/ 

klaksony:/ ostatnio ciągle je słyszę/ 

mój szef powiedział:/ Powiedzmy sobie 

szczerze/ im ty lepiej pracujesz/ tym 

więcej my na tobie zarabiamy/ 

czy poczułem się zdolny?/ 

czy tylko jesienią ludziom puszczają 

nerwy/ Wymyśliliśmy reklamę:/ dziesiątki/ 

setki płaczących mężczyzn/ w biurach/ 

w metro/ na ulicach/ Coś o niewykorzystanych 

okazjach/ 

coś o niewykorzystanych okazjach:/ popłakałbym się/ 

ale co to za szansa/ jeśli jest nie do wykorzystania:/ 

przeszłość można tylko zapomnieć/ o przyszłość 

zaczepiłem się włosami/ ciągnie mnie za sobą 

przez całe miasto/ po ziemi 

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

.../

dzieciak wysiada z autobusu/ Co za 

złom/ mruczy pod nosem/ wygląda 

na garbatego geniusza/ staje przed 

budką z hot-dogami/ 

zakonnice pękają ze śmiechu/ siedzą 

w samochodzie/ z lusterka zwisa/ 

biały różaniec/ 

geniusz z tornistrem na plecach/ ma walkmana 

na uszach/ cały czas/ nie przestaje sam 

do siebie mówić/ 

nikt na niego nie zwraca uwagi/ zakonnice 

wymijają nas niezauważone/ nabijając się z 

dowcipów o szatanie/ 

świat kręci się/ ale nie chce dać się 

przewrócić/ 

Ezop by się uśmiał/

kto wygoni szczury z miasta/ z biurowców 

przedmieść modnych plaż/ 

czy zrobi to telewizja/ program nowej 

generacji/ komendy: „Brawa!” „Gwizdy!” 

„Płacz!” lub „Śmiech przez łzy!”/ 

z klubów/ dyskotek pubów i prywatnych party/ 

czy to prawda/ że szczury są aż tak inteligentne/ 

czy zrobią to mrówki/ albo koty/ czy to 

prawda że dorodny szczur jest w stanie 

pożreć kota/ 

z gabinetów psychoterapeutów/ zajęć jogi klubów 

fitness szkół przetrwania/ 

czy szczury wierzą w reinkarnację/ 

czy za jakiś czas/ kiedy zabraknie innych 

zwierząt/ szczury zaczną pożerać same 

siebie/ 

czy rzeczywiście/ szczury jako jedyne 

przeżyją wybuch bomby atomowej/ 

skąd/ wziął się ten marynarz/ którego 

szczur jest przyjacielem/ 

.../

to nieprawda/ że szczury z daleka 

omijają trutkę/ zajadają się nią/ 

i merdają ogonem jak pies/ 

napis/ który pamiętam z dzieciństwa/ 

w piwnicy w blokach/ „Uwaga trutka” 

dotyczył mnie/ 

„Brawa”/ „Pojedynczy śmiech”/ 

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

teraz/

starość jest nowością/ 

(Zobacz, dziewczyny na rozkładówkach 

w Playboyu są już 10 lat ode mnie młodsze) 

(A reprezentanci Anglii ode mnie) 

(Ale ty kochanie masz od nich o wiele lepsze cycki) 

(Zdejmij koszulkę) 

wyspy kanaryjskie/

jogging/ baseny/ zakręt/ 

ocean/ za nim widać drugą wyspę/ 

w nocy światła samolotów 

które lądują i się oddalają 

plantacje bananów/ pustynia 

szczyt góry/ piasek przywieziony 

na plażę/ z Sahary 

ludzie: śpiewają i jedzą/ ludzie: 

sprzedają i podają do stołu 

jogging/ baseny/ karaoke/ 

z basenu: wypuszczona woda 

widzimy psa, który się zgubił/ albatrosa 

odpoczywającego na skale/ piękne czyste 

fale/ które chcą wszystko tu zburzyć 

kochamy się/ w łóżku i podając sobie 

wodę/ jogging/ kolacja i występy błaznów 

łóżko

zostawiłem ją w łóżku samą/ sprawdzam temperaturę 

w pokoju/ potem temperaturę gorącej herbaty/ 

nasz nowy dzień jest dość chłodny/ 

gorąca ciecz przegrywa z zimnym wnętrzem 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

szybko/

chcę mieć porsche/ chcę żeby 

mi je ukradli/ chcę ścigać 

bandytów na bosaka 

wrestling/

połamię sobie kark/ zegnę się 

wpół i zacznę wymiotować 

a potem powiem/ że nic się 

nie stało 

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

zoo

delfiny pomagają ludziom/ 

w zabawie 

...

po południu/ przez moją pajęczynę 

przeleciał ptak 

nowe guru mojej matki

dzisiaj moja matka 

zadzwoniła z pytaniem 

gdzie zanieść do zeskanowania 

plakat A3 z Sai Babą, 

który pożyczyła od koleżanki/ 

zapytałem, dlaczego nie chce ksero 

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

calle Juan Alvarez Mendiazabal

znam tu Tajwańczyka/ który nie ma 

z kim porozmawiać/ i chłopaka z 

Kolumbii/ który ma w portfelu zdjęcie/ 

z najpiękniejszą kobietą Ameryki 

znam ich od wczoraj/ i do jutra 

Hiszpankę/ która kłóci się z taksówkarzem 

o wypadek/ w którym zawiniła/ znam 

jak własną matkę/ najpierw próbowała być 

bardzo miła/ 

teraz to główna scena/ na głównej ulicy 

Bordeaux/

Chrystus wygrał/ wita swoje dzieci/ samych 

zwycięzców/ 

właściwie to nie Bordeaux/ lecz plaża 

w Arcachon/ kobiety na spacerach z dziećmi 

oszukano mnie w restauracji/ ale każdy 

na moim miejscu/ dałby się oszukać 

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

gra w marynarza/

kochałem się w prostytutce/ w 

Antwerpii/ pieprzyłem się z pedałem/ 

w saunie w Bordeaux 

mój okręt zatonął/ uciekłem 

pierwszy 

łazienka

poranna toaleta/ drobne operacje plastyczne 

kuchnia/

nowy model tostera jest szybszy od poprzedniego/ również 

elektryczny czajnik/ „coś, o co kiedyś starałeś się przez pięć 

lat, teraz możesz mieć w pięć sekund”/ „ale i tak ciągle 

będziesz robił to samo”/ problemy mojego życia omawiane 

są o siódmej rano, w radiu/ „stałem się domem dla rodzin 

skazanych na powściąganie uczuć i/ seks nerwowy, bez 

przerywania posiłku”/ „oni kochają to”/ a ja ich 

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

schody/

dyrektor: widziałem, jak się na nich potyka/ potem od razu 

spojrzał w górę i uśmiechnął się w moją stronę/ w ręce 

trzyma zawiniętą w rulon gazetę/ 

dziewczyna: pokonuje schody w szalonym tempie/ 

zaskoczona, że ją widziałem/ to na pewno bieg z bardzo 

dobrą wiadomością/ którą chce zachować tylko dla siebie 

super/

wyglądamy jak z bajki/ i stać nas na chwilę relaksu/ niezła willa 

musi mieć basen/ plażę i port, do którego mogą zawijać/ 

„Gigantyczne boje ma ta nasza sąsiadka!”/ „Bierzemy kurs na 

tę jej deltę Nilu!”/ ale nie jesteśmy kimś/ kto przeczuwał, ale 

nie przewidział/ „Co za wspaniała okazja/ ta tęcza, u podnóża 

której leży worek dukatów!”/ ten okręt musi mieć kapitana/ 

opłata za wejście do redy:/ ile czułości dla coraz okrutniejszych 

postaci/ Megaeksterminatora i jego Superzgliszczy/ należy się 

na dobranoc? 

Stany

W dniu kiedy odkryłem Amerykę 

pomyślałem że przydałaby się 

beczka prochu, buuuch! 

O co ci człowieku chodzi! Wybucha za barem 

Betty Boop. Dziewczyna 

czeka, żebyś ją poderwał, postaw jej 

drinka, wielkie mi coś! 

Stać się samochodem pułapką, 

wjechać w tłum, unicestwić wszystkie 

wątpliwości, trach! Brzdęk! Sru. 

Przewrócić wszystko i stanąć na 

własnych czterech łapach. Iść swoją drogą: 

odkryłem Amerykę i 

zapragnąłem być cesarzem Chin. 

Który brzeg Rio Grande prowadzi do autentycznego 

raju? Marzę o niebiańskim spokoju. Nie 

mogę spać. 

Wyluzuj, syknęła Betty Boop wychodząc 

na środek ringu, niosąc tabliczkę 2nd round. 

Walcz, tutaj ludzie tryumfują 

leżąc na deskach. Czeka cię przyszłość, 

emerytura gwiazdy wrestlingu, juu-huu! 

Zbieraj punkty. Sędziów jest trzech. Jeden 

wygląda jak ojciec, drugi jak syn, 

trzeci to ten śnięty, jakiś kanadyjski śmieć. 

Śmierć? Nie. Duch. 

Ale od początku: odkrywam tu Amerykę 

na każdym kroku. Tutaj wszyscy ludzie są 

szybcy i wolni, wiesz? 

Wolna miłość przyszła do nas z Ameryki. 

Prawdziwy orgazm jest stąd. Rodeo. Punkt G. 

Penthouse. Luz. Miłość jest z Ameryki. 

Po prostu: L-O-V-E i już. 

Hej, Betty Boop! Nalej mi jednego i tej 

zalanej piękności też. Nie żartuję. Luv. 

Prawdziwe łajdactwo zrodziło się w Ameryce. 

Billy, Jessie, Ed, hej Betty! Nalej tej pięknej 

damie jeszcze kolejkę, a potem zejdę z 

nią pod stół. Zaraz błyśnie mój żelazny koń! 

Teraz, kiedy odkryłem Amerykę, chcę 

żeby na świecie panował pokój a nie głód. 

Chcę, żeby wszystkie kobiety były Miss 

World, miały twój uśmiech, hej? 

Gadasz co ci ślina na język przyniesie, 

człowieku, mówi Betty Boop. Nie możesz 

chcieć mnie i równocześnie mnie mieć. 

Spójrz na siebie. Psychoanalityk zrobiłby ci dobrze, 

robisz jej minetę, chociaż ona padła z nóg, 

leży jak trup! 

Czy kochałaś się z Indianinem? Z wodzem Napięty 

Łuk? Z kimś Afro? Z żółtkiem? Ja mam wymiary jak Murzyn 

i technikę Casanovy z klasztoru Szaolin! 

Ja jestem biały śmieć. Śmierć? 

Wróć. Masz Amerykę u swoich stóp: 

Miłość, miłość, miłość, po prostu luv. 

Zrobisz coś z tym? Twoja wielka miłość, 

ta pod stołem, wymiotuje, a ty wsadzasz jej 

do ust. Sport. Ameryka to sport, mówię ci. 

Kiedy odkryłem Amerykę, zrozumiałem 

że nie ma reguł. Reguły są ze snu. Tylko pieniądze i 

ty. Twój ruch. 

Masz talent. Baw ludzi. Ocuć ich, kiedy chcą zasnąć, 

coś tam śnią. Uśpij, kiedy będą 

chcieli wyjść. Następny drink. 

Ją też ocuć i posadź, połóż jej głowę 

na blat. Liczy się każdy głos! Zdobądź ich. 

Gong! 

W dniu kiedy odkryłem Amerykę, poczułem 

że nie brak mi słów. Klnę, ona bełkocze coś przez sen. 

Chodź Betty, pomóż mi położyć ją na stół. 

Czy odkrycie Ameryki może zabić? Odkryłem ją 

czytając Pod wulkanem Lowrego. Miłość i ciastko, 

zbyt słodkie, byś mógł je mieć. Luv. Nie dla mnie 

ten Luwr. 

Chciałbym powiedzieć coś, za co zwiążecie mnie, 

posmarujecie smołą i pierzem i rzucicie 

na ten cholerny stół. Zamiast tego słyszę oklaski 

klownów, pajaców, psów. Jakie to ludzkie błądzić, 

choćby po kanałach, TV, reality, TV, zapłacisz za 

tę rozbitą popielniczkę! Zapłacę Betty. Jestem cały twój! 

Luv, operacja powiększenia biustu zrobiła z ciebie cud. 

Autentyczny cud! Dream team, amerykański sen. 

Odkryłem Amerykę dochodząc do wniosku, że 

każdy szef to gnój. 

Ameryka nigdy nie wyszła poza Ciechocinek. 

Ale ten świat mi się podoba. Podoba się Tobie, Betty? 

Podoba mi się, bo jest mój. 

Kiedy odkryłem Amerykę pomyślałem, człowiek 

robi się coraz starszy. Widzisz tego przygłuchego dziadka? 

Niedługo wszyscy będziemy tak samo ślepi jak on. 

A potem tylko wąchać kwiatki. Nosem, który już dawno 

stracił węch. Kraina wiecznych łowów, kołczan 

pełen ślepych, zatrutych strzał. Trafiłeś w dziesiątkę Ameryka, Eureka, 

tu nie ma nic! Ziiip, cięciwa, brzdąkkk! 

W dniu kiedy odkryłem Amerykę pomyślałem, robić 

karierę to lepiej niż nie robić nic. Mam dokonania. Tysiące 

ludzi to kupuje, głoszę że najlepsza okazja jest tuż, jest już 

że mają tylko dzisiaj, bo jutra nie będą już mieć. Nie zdążyć 

na wyprzedaż to katastrofa to zero null. 

(Nic. Nic. Ameryka to wszystko albo nic.) 

Dzisiaj już lepiej idź spać. Czytałaś Biblię? Mój ojciec 

czytał mi ją do snu. Ameryka to Dawid i Goliat. 

Gadasz jak nawiedzony Superman. 

Portki w dół i hop pod kołdrę, spać! 

Oh, Betty znowu tam zerkasz, co jest? 

Boisz się małej myszki ale podnieca cię gruby 

tłusty szczur? 

W dniu kiedy odkryłem Amerykę powiedziałaś 

co cię nie zabije, cię wzmocni. Rozbiłem głowę 

o chiński mur. Masz temperaturę? 

Gorączkę złota mają tu wszyscy we krwi. 

Ten pucybut, który chce być kimś. Ameryka 

jest w każdym z nas. Ameryka potrzebuje 

świeżej krwi. Przyślij nam swoje cv! 

Czym się zajmuję? Robię reklamy 

dla TV. Ale interesujesz mnie Betty 

tylko ty. Te twoje zgrabne nóżki tyłeczek 

i cyc. Reszta to blef. 

Moja dziewczyna jest trup pijana śpi. 

Możemy uciec, jest plan by zmienić 

stan. Chyba nie myślisz serio 

że będzie cię chciał ten tłusty szczur? 

Złota ryba: gruba pirania, rekin, zalany fiut. 

W dniu kiedy odkryłem Amerykę 

pomyślałem że Europa to jeden wielki 

śmierdzący perfumami trup. 

Lepiej już wychowywać się wśród 

małp. Ale teraz i one muszą z czegoś żyć. 

Zarobić muszą na siebie i cyrk i zoo. 

W dniu kiedy odkryłem Amerykę 

zapragnąłem być cesarzem Chin. 

Myśl globalnie, powstrzymuj się od 

działania, twój ruch. 

Gong. Druga runda. Czy to dla ciebie cios? 

Uwierają cię portki Supermanie? To je zrzuć. 

W dniu kiedy odkryłem Amerykę pojąłem, 

może być tylko jeden Król. 

Odkrywam Amerykę: 

Śmierć to biały śmieć. Ten gnój. 

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest udostępniony na licencji Licencja Wolnej Sztuki 1.3
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/kaczanowski-stany

Tekst opracowany na podstawie: Adam Kaczanowski, Stany, FA-art, Bytom 2005.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Aleksandra Kopeć, Wojciech Kotwica.

Okładka na podstawie: Góra otwarta, Paul Klee, domena publiczna

ISBN-978-83-288-5818-3

Plik wygenerowany dnia 2024-04-10.