Horacy

Pieśń III, 1 (Odi profanum vulgus et arceo...)

tłum. Lucjan Siemieński

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Pieśń III, 1 (Odi profanum vulgus et arceo...)

O próżnościach świata

Nie cierpię gminu¹; precz niepoświęcony! 

Ucisz się — wnet tu nieznana popłynie 

Oda. Jam kapłan Muzy, jam natchniony, 

Śpiewam mołojcom² i dziewic drużynie. 

Nad ludem twardzi panują królowie, 

A królów Jowisz³ powściąga prawicą;  

Jak raz Gigantów⁴ starł butne pogłowie⁵, 

Tak światem trzęsie ócz⁶ swych błyskawicą. 

Jednym się trafia sadzić dłuższe rzędy 

Drzew niźli drugim; ów z zapałem śpieszy 

Na Marsopolu⁷ zdobyć pierwsze względy; 

Tego, gdy dobre imię zyskał, cieszy; 

Ów rad, im więcej klientów nazbiera. 

Lecz śmierć to wszystko równa: gdy w głębokiej 

Urnie, mieszając losy, nie przebiera; 

Wielkim lub niskim ciska swe wyroki! 

Komu nad karkiem już wisi miecz goły, 

W smak mu nie pójdą sykulskie⁸ łakotki; 

Nie uśpi świegot ptaszków go wesoły, 

Ani dźwięk lutni ukołysze słodki. 

Od niskiej strzechy biednego rolnika 

Sen nie ucieka; znajdzie go na łące 

Pod drzew sklepieniem, nad brzegiem strumyka 

W Tempe⁹, gdzie wieją zefiry chłodzące. 

Kto poprzestaje na samej potrzebie, 

Ten się nie boi zhukanych mórz grozy, 

Czy Arktur¹⁰ z burzą spuszcza się po niebie, 

Czy sprowadzają wiatr wschodzące Kozy¹¹. 

Ani się skarży, gdy grad mu wytłucze 

Piękne winnice; a drzewa w ogrodzie 

Przez ciężkie mrozy ucierpią lub tucze; 

A on ucierpi w corocznym dochodzie. 

Pan wielki ziemią znudzon, co mu rodzi, 

Nawet to morze połyka oczyma: 

Z majstry, z czeladzią olbrzymi wał grodzi, 

Że nawet ryba pływać już gdzie nié ma. 

Lecz z czarną troską chodzi on jak struty — 

Gdzie bądź się ruszy, tuż za nim śmierć blada: 

Ona na okręt miedzią wskróś okuty 

Wsiądzie, i konno gdy jedzie, z nim wsiada. 

Nic cię nie broni od tych trwóg napaści 

Ni marmur z Frygii¹², ni blaski purpury, 

Ni Achmenowe¹³ woniejące maści, 

Ni rozweseli falern¹⁴, gdyś ponury. 

Mamże budzące zazdrość kolumnady 

Lub nowym stylem wznosić atrium¹⁵ pyszne? 

Mamże za złota zgryźliwe pokłady 

Mieniać¹⁶ sabińskie¹⁷ ustrońko zaciszne? 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. gmin — ludzie z niższych warstw społecznych. [przypis edytorski]

2. mołojcy — młodzieńcy, młodzi mężczyźni. [przypis edytorski]

3. Jowisz (mit. rzym.) — najwyższe bóstwo rzymskiego panteonu, bóg nieba, światła, dnia i pioruna, odpowiednik gr. Zeusa. [przypis edytorski]

4. Giganci (mit. gr.) — spokrewniony z bogami szczep dzikich olbrzymów, który przegrał walkę z nimi o władzę nad światem. [przypis edytorski]

5. pogłowie — tłum, ogół przedstawicieli. [przypis edytorski]

6. ócz — dziś popr.: oczu. [przypis edytorski]

7. Marsopol — Pole Marsowe, równina poświęcona bogowi wojny Marsowi, poza tzw. murami serwiańskimi, otaczającymi dawniej Rzym; odbywały się na niej m.in. zebrania ludowe komicjów centurialnych, wybierające urzędników. [przypis edytorski]

8. sykulskie — sycylijskie. [przypis edytorski]

9. Tempe — wąwóz w Grecji, w pobliżu góry Olimp. [przypis edytorski]

10. Arktur — najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Wolarza. [przypis edytorski]

11. Kozy (astr.) — właśc. Koźlątka, łac. Haedi: grupa trzech małych gwiazd w gwiazdozbiorze Woźnicy (w obecnej terminologii: Epsilon Aurigae, Zeta Aurigae i Eta Aurigae), w pobliżu najjaśniejszej gwiazdy tego gwiazdozbioru, Kapelli (łac. Capella: koza), kojarzonej z mityczną kozą Amalteą, która wykarmiła małego Zeusa; pojawienie się na nocnym niebie Koźląt, następujące w połowie października, zwiastuje nadejście pory wiatrów i burz. [przypis edytorski]

12. Frygia — kraj w zachodniej części Azji Mniejszej, gdzie miała znajdować się Troja. [przypis edytorski]

13. Achmenowe — dziś popr. achemenidzkie, od nazwy perskiej dynastii Achemenidów; tu: perskie. [przypis edytorski]

14. falern — mocne, złociste wino włoskie, cenione przez starożytnych Rzymian. [przypis edytorski]

15. atrium (łac.) — wewnętrzny dziedziniec lub centralne pomieszczenie w rzymskim domu. [przypis edytorski]

16. mieniać — wymieniać, zamieniać. [przypis edytorski]

17. sabiński — przym. od: Sabinum, wiejska posiadłość Horacego otrzymana od Mecenasa; ok. 50 km od Rzymu. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/horacy-piesn-iii-1-tlum-siemienski

Tekst opracowany na podstawie: Horacy, Ody Horacyusza, wyd. Karol Sechorz, druk W. L. Anczyc i Spółka, Kraków 1916.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl) na podstawie tekstu pochodzącego z projektu Wikiźródła (https://pl.wikisource.org/).

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Aleksandra Kopeć-Gryz, Wojeciech Kotwica.

Okładka na podstawie: Studium gispowej głowy, Jan Veth ( 1864-1925), domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.