Horacy

Pieśń I, 1 (Maecenas atavis, edite regibus...)

tłum. Józef Birkenmajer

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Pieśń I, 1 (Maecenas atavis, edite regibus...)

Do Mecenasa

O ty, którego niegdyś królami były przodki, 

Mecenasie¹, mój skarbie, mój opiekunie słodki! 

Bywa, że człek niejeden żywi jeno pragnienie, 

By roznieść kurzawę w olimpijskiej arenie, 

A jeżeli osiągnie metę powózka chyża, 

Mniema, iż go ku bogom palma zwycięstwa zbliża. 

Inny znowu się wspina do kurulnych² zaszczytów, 

Zabiegając o względy tłumu zmiennych Kwirytów³. 

Tamten zaś opatruje zbożem własne spiżarnie, 

Licząc, wiele⁴ też korcy⁵ z rynków libijskich zgarnie? 

Ów zaś z zamiłowaniem ziemię pługiem obrabia; 

Nigdy w myśl mu nie przyjdzie siąść na pokład korabia⁶ 

I ze strachem żeglować przez cieśninę myrtojską⁷: 

Ponad skarby Attala⁸ woli zagrodę swojską. 

Kupiec, gdy go na morzu groźny nęka huragan, 

Chwali włości swe ciche, zyskom nie szczędzi nagan. 

Lecz niebawem w świat płynie na skołatanej łodzi, 

Boć niełatwo z dochodem niepokaźnym się zgodzi 

Niejeden zaś wytrawny pieczeniarz⁹, biesiad wyga, 

Przed kielichem starego massyku¹⁰ się nie wzdryga, 

Wśród łąki, co drzew cieniem i nurtem wody chłodnie, 

Na gnuśnych wczasach całe przepędza popołudnie, 

Wielu obóz pociąga — dźwięki trąb i surem¹¹, 

Które przeczuciem wojny napełniają ponurem 

Serca matek. — Myśliwy w kniei przepędza noce, 

A gdy warchlak marsyjski w sidłach mu się szamoce 

Lub gdy wierne ogary wpadną na trop jelonka, 

Ja, gdy czoło uczone w święte przystroję bluszcze, 

Bogom czuję się bratem, nie dbam o ludzi tłuszcze. 

W chłodnym gaju, gdzie tańczą z Nimf¹² orszakiem Satyry¹³, 

Polihymnia¹⁴ mi chętnie nastraja struny liry, 

Euterpe mi wtóruje na swej sielskiej piszczałce, 

A ja sobie i Muzom pieśń tę ajolską¹⁵ kształcę. 

Jeśli na miano wieszcza zasłużyłem z twej strony 

wierzę, iż sławą moją uderzę w nieboskłony. 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. Mecenas, właśc. Gaius Cilnius Maecenas (70–8 p.n.e.) — rzymski polityk i pisarz, doradca i przyjaciel cesarza Augusta, opiekun i protektor najsławniejszych poetów rzymskich: Horacego, Owidiusza, Wergiliusza; jego nazwisko stało się synonimem patrona sztuki, literatury lub nauki. [przypis edytorski]

2. kurulny — właściwy kurii, miejscu, gdzie odbywały się posiedzenia senatu oraz sądu w starożytnym Rzymie. [przypis edytorski]

3. Kwiryci — pierwotni mieszkańcy Italii mający być potomkami Romulusa; tu: zaszczytne określenie rdzennych Rzymian. [przypis edytorski]

4. wiele — tu: ile. [przypis edytorski]

5. korzec — daw. jednostka objętości ciał sypkich (ziarna, mąki itp.). [przypis edytorski]

6. korab — okręt, łódź. [przypis edytorski]

7. myrtojska cieśnina — cieśnina na Morzu Mirtejskim (a. Myrtojskim), w południowo-zachodniej części Morza Egejskiego. [przypis edytorski]

8. skarby Attala — skarby Attalosa III (ok. 170–133 p.n.e.), bogatego króla Pergamonu, który zapisał w testamencie Rzymianom swoje państwo wraz z wszystkimi skarbami. [przypis edytorski]

9. pieczeniarz — człowiek wygodnie żyjący na cudzy koszt. [przypis edytorski]

10. massyk — rodzaj słodkiego wina. [przypis edytorski]

11. surma — dęty instrument muzyczny. [przypis edytorski]

12. nimfa (mit. gr.) — boginka mająca postać młodej, pięknej dziewczyny, uosabiała żywotne siły przyrody. [przypis edytorski]

13. satyr (mit. gr.) — jedna z istot wchodzących w skład orszaku Dionizosa, boga wina i dzikiej natury; satyrowie byli przedstawiani jako pół-ludzie i pół-konie, kojarzono ich z pożądaniem i lubieżnością. [przypis edytorski]

14. Polihymnia (mit. gr.) — muza poezji lirycznej i muzyki. [przypis edytorski]

15. pieśń tę ajolską — chodzi o grecką poezję liryczną. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/horacy-piesn-i-1

Tekst opracowany na podstawie: Horacy, Wybór poezji, Pieśni ksiąg IV, wyd. Filomata, Drukarnia Naukowa we Lwowie, Lwów 1935.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl) na podstawie tekstu dostępnego w serwisie Wikiźródła (http://pl.wikisource.org).

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Aleksandra Kopeć-Gryz, Wojciech Kotwica.

Okładka na podstawie: Studium gispowej głowy, Jan Veth ( 1864-1925), domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.