Mikołaj Sęp Szarzyński

Do Kasie

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Do Kasie

Jako lód taje przezroczysty z lekka, 

Kiedy go ogień zagrzewa z daleka, 

Tak ja na twarz twą na każdą godzinę 

Patrzam¹ a ginę. 

Patrzam a ginę z wielkiego frasunku; 

A jeśli nie dasz łaskawie ratunku, 

Nielutościwą² tobie wiecznie słynąć³, 

Przyjdzie mnie zginąć. 

W co mie nieszczęście okrutne wprawiło! 

Śmierć tuż, gdy patrzam na to, co mi miło, 

Śmierć tuż, gdybych⁴ cie namniej⁵ spuścił z oczy, 

Za mną się toczy. 

Gdzież on mój umysł, który płomień taki 

Aż nazbyt sobie miał za ladajaki⁶? 

O, próżne dumy! Nie my sobą sami: 

Bóg rządzi nami. 

Tak napiękniejszej⁷ Narcysus⁸ urody, 

Gdy się chciał napić, nachyliwszy, wody, 

Jak we źwierciedle, choć nie tego żądał, 

Twarz swą oglądał. 

Nie widał przedtem oblicza swojego: 

Przeto, mnimając kogo być inszego 

Pod wodą, swej sie piekności zdziwował 

I rozmiłował. 

Patrza a patrza, a jem patrza pilniej⁹, 

Tym w jego sercu sroga miłość silniej 

Cieniem a wodą — kto się nie zadziwi!— 

Płomienie żywi. 

Chwalę, Kupido, strzały twe; w tej mierze 

Niechaj za przykład każdy sobie bierze, 

Że ty na tego, co prze¹⁰ piekność hardy, 

Masz munsztuk twardy. 

Zgardzał ten nimfy¹¹, co mu się kłaniały; 

Prze jego hardość, chodząc miedzy skały, 

Stwardziała Echo, powtarzać gotowa 

Człowiecze słowa. 

A gdy tak patrzał na swoje twarz chciwie, 

Już poczuł miłość, wzdycha żałośliwie, 

Już się rozmawiać [z] swem cieniem nie wstydzi, 

A Wenus szydzi. 

„Któżkolwiek jesteś — rzecze — co mieszkanie 

Masz pod tą wodą, usłysz me żądanie: 

Niech wolno będzie dotknąć się twojego 

Ciała ślicznego. 

Co cie wsadziło, dziecię napiekniejsze, 

W tę wodę? Wynidź do mnie! Czy mocniejsze 

Przyczyny bronią i tak wolą¹² twoję 

Psują, jak moję? 

Ach! widzę twojej chęci ku mnie znamię; 

Dokąd ja patrzam na cie, patrzasz na mie, 

Mówię, — usta twe snadź odpowiadają, 

Bo się ruchają¹³. 

Płaczesz, gdy płaczę; gdy żałośnie wzdycham, 

Wzdychasz; śmiejesz się, gdy się ja uśmiecham; 

Chcę cie obłapić¹⁴, ręce twe rozciągasz 

I mnie też siągasz. 

Chcę cię całować, wnet usta chętliwe 

Sam mi podawasz; jedno zazdrościwe 

Nam tego wody, co nas rozdzielają, 

Nie dopuszczają. 

Mała rzecz wielkie nam psuje rozkoszy. 

Niechże twe źródła przeklęte rozproszy, 

Bezecna wodo, słońce gorącemi 

Promieńmi swemi”. 

Tak siedział, [z] swojem cieniem rozmawiając, 

A wszelką pomoc żywota zgardzając. 

Usechł z tęsknice. Potem jego ciało 

Kwiatem się stało. 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. Patrzam — patrzę. [przypis redakcyjny]

2. Nielutościwą — nielitościwą. [przypis redakcyjny]

3. Nielutościwą tobie (...) słynąć — zyskasz sławę bezlitosnej. [przypis edytorski]

4. gdybych — gdybym. [przypis redakcyjny]

5. namniej — najmniej (starop. postać stopnia najwyższego, bez wtrąconego później -j). [przypis redakcyjny]

6. ladajaki — byle jaki, nieważny. [przypis edytorski]

7. napiękniejszej — w rękopisie: napiękniejszy. [przypis redakcyjny]

8. Narcysus (gr. Narkissos) — Narcyz, syn boga rzecznego Kefissosa wzgardził miłością nimfy Echo, za co rozgniewana Afrodyta wzbudziła w nim miłość do własnego obrazu odbitego w wodzie. Nie mogąc miłości tej zaspokoić, Narcyz usechł, a na jego miejscu pozostał biały kwiat, noszący jego imię. [przypis redakcyjny]

9. Patrza (...), a jem patrza pilniej — Patrzy i patrzy, a im uważniej patrzy. [przypis edytorski]

10. prze — dla, z powodu. [przypis redakcyjny]

11. Zgardzał (...) nimfy — gardził nimfami. [przypis edytorski]

12. wolą — dziś: wolę (dawn. B. l.p. rzeczowników r. ż. z osn. spółgł. podnieb.; por.: panią. [przypis redakcyjny]

13. ruchają — ruszają (forma starop.). [przypis edytorski]

14. obłapić — uściskać. [przypis redakcyjny]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/do-kasie-jako-lod-taje-przezroczysty-z-lekka

Tekst opracowany na podstawie: Mikołaj Sęp Szarzyński, Rytmy abo Wiersze polskie w wyborze, wyd. E. Wende i S-ka., Warszawa 1914

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Aleksandra Sekuła, Olga Sutkowska.

Okładka na podstawie: Forestedpaths@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.