Maria Konopnicka

Po grudce ziemi

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Po grudce ziemi

Gdy sądy Boże, jak wichry, powstały,  

By kości nasze rozmiatać po świecie,  

Sierocy sztandar wielkości i chwały 

Bóg oddał w ręce poecie.  

Wziął go wieszcz, w blaskach słonecznych rozwinął,  

Jako ofiary i nadziei znamię,  

Ściągnął nad ludem potężne swe ramię 

I jak wódz — na duchy skinął.  

Poczuł się w sobie hufiec rozproszony 

Po krwawych ziemi całej polach bitwy;  

Pieśń się zerwała nad łany Koron,  

Nad puszcze sinej w mgłach Litwy.  

I w serce ludu szukając oddźwięku,  

Wiązała w klęskach potargane struny,  

Nawykłe zdawna do klątwy, bez jęku,  

Kiedy w nie biły pioruny.  

Długośmy byli jak lutnia strzaskann,  

Niezdolna wydać nic więcej, prócz zgrzytu,  

Na której wichry od rana do rana 

Targały ciszę błękitu.  

Długo my byli jak trup porzucony,  

Co się nocami przebudza cichemi 

I idzie, bladym upiorem wskrzeszony,  

By ssać krew własnej swej zemi.  

Aż tknięci słowem nieśmiertelnem mistrza,  

Hymn my ofiary podnieśli z mogiły...  

Odtąd harmonia wciąż czystsza i czystsza 

Wzmaga nam ducha i siły.  

Wieszcz wskrzesił serce narodu, mdlejące 

W marnych wysiłkach śmiertelnej rozpaczy.  

On dla rozbitów, dla nędznych tułaczy,  

Był — jako ziemia i słońce.  

On z pieśni swojej uczynił ognisko 

Obozu duchów, przy którem się grzeje 

Naród zmartwiały, nim zorza zadnieje,  

Bóg wie... daleko czy blizko.  

Pn z pieśni swojej uczynił nam hasło,  

Po którem, bracia, na duchów strażnicy 

Poznać się możem, nad ziemią zagasłą 

W martwej zwątpienia ciemnicy.  

On nam z niej słowa uczynił pacierza,  

Hymn narodowy nadziei i wiary, 

Puhar krzepiący i arkę przymierza,  

Co strzeże duchów ofiary.  

Jak zawołanie wspólnego nam rodu,  

Pieśń jego poszła po całej tej ziemi 

I była chlebem wśród suszy i głodu,  

Zdrojami była żywemi.  

A budząc sennych z długiego uśpienia,  

Jak blask poranny, co bije wskróś powiek,  

Dla zbrodni — była okrzykiem sumienia,  

Dla słabych — hasłem: tyś człowiek!  

Drżący ją starzec powtarzał o świcie,  

Patrząc w słoneczność wschodzącej jutrzenki;  

Dusza młodzieńcza swój zapał i życie 

Z jednej czerpała piosenki.  

Pieśń ta uwiła królewski dyadem,  

W którym, łez naszych zabłysły kropelki 

Nad czołem dumnem, spokojnem, choć bladem,  

Kobiety-obywatelki.  

I zarzuciła płaszcz drogi, utkany 

Z żywej, tajemnych uczuć naszych przędzy,  

Na ziemię ojców, na krwawe jej rany 

Na nagość i wstyd jej nędzy.  

Gdy biła w skrzydła anielskie nad ludem 

Nawet bluźnierca uginał kolana,  

A w oku jego wzbierała jak cudem 

Łza wrząca, dawno nieznana.  

O bracia moi! ja wam nie uczynię 

Krzywdy, wołając o pomnik Adama!  

Wiem, że ta ziemia poruszy się sama 

I wyda z siebie świątynię.  

Wiem, że się zwiną puszcze starej Litwy 

Na wieniec godny śpiewaka swojego,  

Wiem, że z ich szumem, jak z głosem modlitwy 

Rzeki do morza pobiegą.  

Wiem, że zniesiemy rękami własnemi,  

Z nad brzegów Niemna i z równin Korony,  

Choćby po grudce ojczystych pól ziemi 

Temu, co czuł za miliony! 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/damnata-po-grudce-ziemi/

Tekst opracowany na podstawie: Maria Konopnicka, Damnata. Poezye, wyd. Seyfarth i Czajkowski, Lwów 1900.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl) na podstawie tekstu dostępnego w serwisie Wikiźródła (http://pl.wikisource.org). Redakcję techniczną wykonała Paulina Choromańska, a korektę ze źródłem wikiskrybowie. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Okładka na podstawie: mystery, Małgorzata Gaudysińska@Flickr, CC BY-SA 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.